جلسه ۱۲۳

عدم توانایی رهبری جامعه توسط شخص دارای نفس عطوفتی و دارای رحمت

آن‌وقت امیرالمؤمنین علیه‌السّلام در اینجا از نقطه‌نظر واجدیتِ اتمّ اسماء و صفات از حضرت زهرا اتمّ بوده است یعنی در مسئلۀ شاکلۀ صرف نبوده است یعنی این هم با شاکله مربوط است بالأخره شاکله‌ای بوده است که از نظر جامعیتِ اسماء و صفات در حضرت بیشتر بوده است و لذا حضرت به‌عنوان یک مقتدا و به‌عنوان یک امام مطرح است، چرا حضرت زهرا آن‌طور نیست؟! چرا حضرت زهرا امام نیست؟! چون نفس حضرت زهرا رحمت و عطوفتی است و یک نفس رحمت و عطوفتی نمی‌تواند جامعه را رهبری کند.

تلمیذ: یعنی اگر حتی به کمال هم برسد؟!

کمال حضرت زهرا در سعۀ رحمت و عطوفتی

استاد: کمالش در همین است؛ کمال حضرت زهرا در سعۀ رحمت و عطوفتی است، اصلاً حالت قهر در او معنا ندارد حالت تشتّت در او معنا ندارد حالت حِدَّت در او معنا ندارد ولی در امیرالمؤمنین هر دو جنبه و جهت هست؛ هم جهت قهاریت و هم جهت رحمت در او هست و این مقتضای شاکله است و شاکلۀ اینها این اقتضا را می‌کند، خود خدا این‌طور کرده است و هرکدام اینها را به جنبۀ اتمّیت رسانده است.

وجه اشرفیت حضرت زهرا علیهاالسّلام بر ائمه علیهم‌السّلام

بنابراین اشرفیت حضرت زهرا بر ائمه علیهم‌السّلام این است که حضرت زهرا در مقام رحمت واسعه، افاضۀ رحمت به فرزندانش از ائمه دارد حتی به امام زمان علیه‌السّلام یعنی اینها آن جنبۀ رحمت خودشان را از حضرت زهرا دارند.

تلمیذ: از این جنبه است.

استاد: بله از این نقطه‌نظر [است]. «اللَّهُمَّ إِنِّي أَسأَلُكَ بِرَحمَتِكَ الَّتي وَسِعَت كُلَّ شَيْءٍ»¹ از این نقطه‌نظر از حضرت زهرا دارند. اما از نقطه‌نظر قهاریت و تدبیر و امثال‌ذلک از امیرالمؤمنین دارند، اینها دو جهت را در طول امام دارند یعنی اگر نداشتند امام نبودند یعنی اگر از امیرالمؤمنین حظّی نداشتند امام نبودند و مثل حضرت زهرا می‌شدند.