جلسه ۱۲۳

من‌باب‌مثال حضرت داوود به بیّنه و دلیل کاری نداشت، وقتی دو نفر پیش او می‌آمدند [می‌فرمود که] بروید پی‌ کارتان! تو ظالمی و تو هم مظلومی! این هم دلیلش، بلند شوید بروید! به بیّنه کاری نداشت.

حکم کردن براساس باطن در حکومت امام زمان علیه‌السّلام

امام زمان هم بیاید براساس باطن حکم می‌کند ولی ما باید براساس ظاهر حکم کنیم، ما نمی‌توانیم. خود پیغمبر براساس ظاهر حکم می‌کرد، بله همین رسول خدا یا امیرالمؤمنین ظاهر را طوری ترتیب می‌دادند که به آن‌طرف باطن تحقق پیدا کند این‌ کار را می‌کردند ولی بالأخره از روی دلیل [ظاهر بود] یعنی [این‌طور نبود که] اتفاقی کسی بیاید و قضیه را روشن کند و شهادت دهد بلکه حضرت او را می‌آورد ولی مردم می‌دیدند که شاهد خودش اتفاقی آمده است و گذرش در اینجا افتاده است.

از این قبیل امثال زیاد است که هیچ‌وقت امام حکم به خلاف نکرده‌اند؛ یعنی حکم به باطن نکرده‌اند و حکم به خلاف هم نکرده‌اند اما ظاهر را طوری ترتیب داده‌اند که در همان مسیر باطن قرار گرفت اما امام زمان این‌ کار را هم نمی‌کند، حوصله داری؟! دوتا نان است، این برای تو و این هم برای تو است.

آنجا این‌طور است یعنی در آن موقع این اقتضا می‌کرد و الآن این اقتضا می‌کند؛ الآن اقتضا می‌کند که احکام از روی همین ادّله استنتاج شوند گرچه دلیل، دلیل خلاف باشد یعنی خود امام الآن این‌طور می‌خواهد ولی وقتی که حضرت ظهور کند خیلی از این روایات شاید کنار بروند و روایات جدید بیایند. مقدس اردبیلی یا علاّمه حلی که با حضرت برخورد کرده بودند و دلیل را پرسیدند، حضرت فرمودند که طبق آنچه که در دست دارید یعنی طبق همین ادّله عمل کنید.

تلمیذ: اشتباه شیخ مفید را هم متذکر شدند؛ نامه‌ای داریم که شیخ مفید در قضاوتی یا فتوایی اشتباه کرده بود ...¹

استاد: بله، آن راجع به یک زن حامله بود که بچه در حال مرگ بود، حضرت یک نفر را فرستادند ـ آن بچه هم بزرگ شد ـ و گفتند که شیخ مفید من را فرستاده است و گفته است که بچه را از شکم زن حامله بیرون بیاورید، چون جان یک بچه در خطر بود و از آن‌طرف هم حضرت به‌واسطۀ ارتباط خواستند که راه فتوا و راه اجتهاد را به او یاد بدهند.