مرتب سازی:
جلسه ۱۲۹
3حالا صحبت در این است که چرا این علقه قطع میشود؟! تمام اینها علل و اسبابی دارند که هروقت آن معطیالوجود ارادهاش تعلّق بگیرد، این علقه را باقی نگه میدارد ولو اینکه این میکروب هم وجود داشته باشد و هروقت او ارادهاش تعلّق بگیرد علقه را ازبین میبرد ولو اینکه میکروبی هم وجود نداشته باشد! ولی درهرصورت این ارتباط بین نفس و بدن قطع میشود و بهواسطۀ این قطع، مرگ حاصل میشود.
تلمیذ: آیا سنت الهی این نیست که مثلاً هر چیزی که جنبۀ باطنی دارد یک جنبه و ظهور مادی هم برای خودش دارد؟!
استاد: البته هر چیزی یک علت دارد ولکن دلیلی نداریم که فقط علت باید علت مادی باشد؛ در معجزۀ انبیا که اراده میکنند و یک شیئی را میمیرانند، شما چه علت مادیای پیدا میکنید؟! علت یعنی آن جهت تأثیری که میآید و در یک شیئی مؤثر واقع میشود.
تلمیذ: چیزی مثل معجزۀ انبیا مثل عصای حضرت موسی علیهالسّلام خودش خارقالعاده است اما چیزی که خارقالعاده نیست مثلاً سیر طبیعی این است که انسان میمیرد حتماً یک سبب مادی هم دارد گرچه این سبب مادی ظهور آن امر نفسانی است.
استاد: بله، صحبت در همین است که تا وقتی آن امر نفسانی و مجرد، موت را اختیار نکند سبب مادی هم پیدا نمیشود، در جنبۀ متأخّر هست. چه داعی داریم و چه اشکالی دارد که بگوییم: در برخی از اوقات سبب مادی هم ندارد مثلاً شخص عمر میکند و یکمرتبه اراده و مشیّت پروردگار تعلّق میگیرد که بدون هیچگونه علل و اسبابی جان او را بگیرد ولو اینکه بر ما مخفی است. گرچه ما یکمیلیاردم آنچه را از حوادث و قضایایی که مربوط به نفس و بدن و امثالذلک هست نمیدانیم و نمیدانیم که چه مسائلی دستبهدست همدیگر میدهند ـ یک روز هم بالإجمال راجع به این بحث کردیم ـ تا فرض کنید که سکتهای برای شخصی واقع شود. به قول امروزیها که به سکته در فارسی «ایست» میگویند! اگر یک ایستی واقع شود ما خیال میکنیم بهواسطۀ یک مسئلهای است که مثلاً دفعی بوده یا فلان بوده است. پیش این آقایان میرود، آقایان هم میگویند: بله، اشکال ندارد که دفعی باشد. تو چه میفهمی که میگویی: «دفعی باشد»؟! این از چهار سال پیش شروع شده است و زمینه را آماده کرده است، آرامآرام مثل موریانهای که شروع کرده یکییکی به جان این تیرها و چوبهای داخل سقف میافتد و لای همۀ اینها را پوک میکند، فقط و فقط مانده به اینکه یک زلزله بیاید، همینکه یک زلزلۀ چهار ریشتر بیاید یکدفعه این سقف پایین میآید و میگوییم که این زلزله باعث خرابی شد! درحالیکه اگر آن موریانه این چوبها را نمیخورد زلزلۀ هفت ریشتری هم اگر میآمد خراب نمیکرد! چرا اینطور است؟! چون این از قبل شروع به کار کردن کرده است، شما هیچ خبر ندارید. آیا شما الآن میدانید که در این مدت در این عضله و در این وسیله و در این عضو چه گذشته است و چه مسائلی دستبهدست هم دادهاند تااینکه او را آماده کردهاند برای اینکه با یک شوک یا استرس یا یک مسئلۀ غیرعادی یکدفعه سکتهای پیدا شود؟!