جلسه ۱۲۹

اولیای خدا به هزار درد و مرض [گرفتار بودند]، همین آقای قاضی مگر به استسقاء از دنیا نرفت؟! کبدش از کار افتاد و از دنیا رفت. خلاصه باید یک‌طوری رفت دیگر! حالا یا ماشین به تو می‌زند و همین‌طور وسط جاده می‌خوابی، یااینکه یک چیزی در بدنت می‌فرستد! اگر هم خدا چیزی را پیدا نکرد همین‌طور تَق در سرت می‌زند و می‌میری! [اطباء] می‌گفتند که این آقای حداد ـ رضوان ‌الله‌ تعالیٰ علیه ـ چیزی‌اش نیست ولی مریض است. بالأخره یک‌طوری باید رفت دیگر!

تلمیذ: مثل مرحوم مدرّس که به او سم دادند ولی اثر نکرد، بعد خفه‌اش کردند.

استاد: بله، [با عمامه] خفه‌اش کردند. خب بابا سم می‌کشد! اینها گفتند که این چطور آدمی است که دائماً نماز می‌خواند و نمازش را هم طول می‌دهد، راحتش کنیم! بعد اینها می‌گویند که با دستمال خفه‌اش کردند! به عمامه، دستمال می‌گویند! خیانت در تاریخ به این می‌گویند!

مضر بودن توجه به خوردنی‌ها برای سالک

خیلی برای سالک مضر است که فکرش را در خوردنی‌ها بیاورد. این را بخورد، آن را بخورد، این خیلی ضرر دارد و آیاتی که دارد ﴿فَلۡيَنظُرِ ٱلۡإِنسَٰنُ إِلَىٰ طَعَامِهِۦٓ﴾¹ [یعنی] لقمه باید حلال باشد و روایاتی که داریم این نیست که انسان تمام ذهن و فکرش را بیاورد بلکه در مقام این باشد که احتراز از شبهات باید داشته باشد ولی این فکر را آوردن و گفتن که الآن این بد است آن خوب است بروم به‌دنبالش این را پیدا کنم و این حرف‌ها، قافله رفته ‌است و ما اینجا مانده‌ایم.

درهرصورت وقتی ‌که این علقۀ نفس از بدن قطع شود موت برای بدن حاصل می‌شود و نفس لباس دیگری را به ‌خود می‌گیرد. همین‌طور نفس برای صعود و استکمال خودش قوایی مانند تفکر، عطوفت، گذشت، صبر و تحمل را به‌کار می‌گیرد.

تکالیف براساس سعه و استعداد

بنابراین تکالیفی که برای افراد هست، این تکالیف براساس سعه و استعداد آنها است چون می‌توانند این قوا را به‌کار بگیرند تکلیف آمده است. لذا می‌گویند که «البَلایا تُقَدَّرُ بِمُقدار ...»² خلاصه مضمون روایت این است که به مقدار سعه و ظرفیت هرکسی بلا برای او نازل می‌شود، اگر صبر کند رشد می‌کند و اگر صبر نکند در آن مرحله می‌ماند.