مرتب سازی:
جلسه ۱۳۶
6این به معنای ارتباط داشتن جمیع اجزاءِ عالم در نظام احسن است که تمام اجزاءِ عالم براساس آن قدرت قاهرۀ پروردگار در آن خط نظام احسن همدیگر را کمک و تأیید میکنند یعنی این قضیهای که الآن اتفاق میافتد مقدمه و زمینه است برای قضیهای که دههزار سال دیگر منبابمثال میخواهد انجام بگیرد و قضیهای که الآن اتفاق افتاده است ذیالمقدمه برای قضیهای است که یک میلیون سال پیش، ده میلیون سال پیش، صد میلیارد سال پیش انجام گرفته است و اگر بخواهیم نگاه بکنیم میبینیم که تمام اجزاء عالم براساس یک اراده و مشیتی است که آن اراده و مشیت دارد همۀ اینها را روی یک حساب علت و معلولی بهوجود میآورد.
لذا میگویند که اگر یکی از این اجزاء عالم را از وسط بردارید تمام عالم بههم میریزید چرا؟! چون مثل دانههای زنجیری است که یکی از آن حذف شود، آنوقت این زنجیر گسسته میشود چون اگر شما این را بردارید باید علتش را هم بردارید. چون چیزی که وجود پیدا کرده است وجودش وجود بالغیر است یعنی غیر، این را بهوجود آورده است پس اگر این بخواهد نباشد یعنی علتش نباشد، علتش نباشد یعنی علتِ علتش نباشد، آن نباشد یعنی علتِ علتِ علت نباشد، همینطور بروید جلو بروید جلو یکدفعه میبینید کل عالم بههم ریخت. مثل اینکه الآن یک برنامهای را درست کنند ـ فرض کنید همۀ برنامهها را به کامپیوتر میدهند ـ گرچه این برنامه این مقدار هست ولی اگر یک کلمه از این برنامه را بردارید اصلاً کامپیوتر کل برنامه را نشان نمیدهد، چرا؟ چون برنامه طوری تنظیم شده است که این برنامه را بهنحو مجموع در معرض بیاورد، آنوقت اگر یک واو از این قضیه کم شود اصلاً بهطورکلی هیچچیزی نشان نمیدهد. کل مجموعۀ عالم هم براساس سلسلۀ علت است.
تلمیذ: این چیزهای قلبی که هست مثلاً میگویند که بهخاطر دل این مؤمن چنین چیزی پیش نیامد، آنهم جزء سلسلۀ علل میشود؟!