جلسه ۱۳۶

استاد: بله.

تلمیذ: در جمیع موضوعات ...

استاد: هیچ فرقی نمی‌کند، آن‌وقت در این سلسلۀ عللی که دارد انجام می‌شود، مسئلۀ تقدیر و مشیت دارد پیدا می‌شود. مثلاً می‌گویند که اگر دعا کنید رفع بلا می‌کند،¹ اگر صلۀ رحم انجام بدهید طول عمر را زیاد می‌کند،² حضرت عیسی داشت یک جا می‌رفت گفت که الآن این شخص می‌میرد، دیدند فردا زنده‌ است، گفت که این کاری کرده است که این‌طور شده است، بعد معلوم شد که آن روز مثلاً رفته است به مادرش یا کسی صلۀ رحم کرده است بعد ماری زیر تختش پیدا شده است و مار را مثلاً کشتند.³ اشخاصی که از مسائل و وقایعی که هست، خبر می‌دهند، تمام اینها از یک مرتبه‌ای از حوادث و وقایع خبر می‌دهند و از آن علتی که ممکن است در پس پرده بیاید و جلوی آن قضیه را بگیرد، اطلاعی ندارند.

عالم محو و اثبات، و عالم لوح محفوظ

لذا ما دو عالم داریم؛ یک عالم محو و اثبات و یک عالم لوح محفوظ داریم. عالم محو و اثبات عالم تقدیر قضا پروردگار است که آن قضا پروردگار وقتی می‌خواهد در اینجا انجام بگیرد، در تصادم با سلسلۀ علل و معلولی که در اینجا هست نحوه‌ و شکل‌گیری‌اش عوض می‌شود و در اینجا به‌نحو دیگری می‌رسد. این را عالم محو و اثبات می‌گویند. آنهایی که بالاتر هستند از لوح محفوظ خبر دارند؛ لوح محفوظ یعنی آن عالمی که مشیت مطلقه و ثابتۀ پروردگار است که بر لوح محو و اثبات هم حکومت و اطلاع دارد؛ می‌داند بالأخره عاقبت این لوح محو و اثبات به کجا می‌رسد، از این خبر دارد لذا حرف آنها هیچ‌وقت خلاف درنمی‌آید اما حرف اینها ـ اینهایی که اهل رمل و جفر و فلان و این حرف‌ها هستند ـ خلاف درمی‌آید مثلاً یک طرف قضیه را می‌بینند ولکن چون از باطن قضیه خبر ندارند این‌طور که می‌گویند نمی‌شود.