جلسه ۱۴۳

بنابراین یک حقیقتی است که همان یک حقیقت شروع به رشد می‌کند و آن حقیقتی است که همین ماده را تشکیل می‌دهد، نه‌اینکه در شکم ماده است و ماده جدای از آن است بلکه حقیقتی است که این ماده بودن مظهر برای آن است و از تجرد خودش دست برنداشته است، بااینکه الآن تبدیل به لیوان شده است ولی دوباره لیوان مجرد است. حالا اینکه صورت ملکوتی و برزخی این به چه شکل هست و این به آن [صورت] قوام دارد، إن‌شاءالله برای جلسۀ بعد بماند.

تلمیذ: تعلّق ارواح به اجسام غلط است؟

استاد: نه غلط نیست.

تلمیذ: شما گفته بودید که قول ابن سینا من المحل الأرفع...

استاد: بله، غلط است.

تلمیذ: درحالی‌که خود مثنوی هم اشعاری دارد که دلالت بر همین مطلب دارد.

استاد: نه مولانا این‌طور نمی‌گوید، حالا ما عرض می‌کنیم که در آن عالم که عالم ثابتات هست قضیه چطور بوده است و نزولش به این عالم چه اقتضایی می‌کند. مسئلۀ علّیت هنوز تمام نشده است، وقتی مسئلۀ علّیت را که تمام کردیم، آن‌وقت یکی‌یکی شروع می‌کنیم به رفع آن مسائل و اشکالاتی که در این زمینه هست.

تلمیذ: در ﴿لَمۡ يَلِدۡ وَلَمۡ يُولَدۡ﴾،¹ ﴿يَلِدۡ﴾ یعنی دوتا شود؟

استاد: بله، جدا شوند، بچه از پدر جدا می‌شود آن‌وقت این جدا است و آن‌ جدا است، اما این، این‌طور که نیست.

تلمیذ: و اینکه باید ربط محض بین ماده و مجرد باشد.

استاد: ربط محض یعنی چه؟! ربط محض یعنی همین یعنی اصلاً به‌‌هیچ‌وجه‌من‌الوجوه بینونیتی تصور نشود، فقط بینونیت به ظهور و مُظهر باشد، همین! والاّ از نظر حقیقت اصلاً هیچ چیزی غیر از ربط نباشد یعنی یک واحد و یک حقیقت است که آن حقیقت واحد دو ظهور و مظهر پیدا می‌کند، هیچ جدایی و انفکاک بین اینها نیست. بله، بین پدر و پسر هم ربط است ولی از همدیگر جدا هستند، می‌گویند که این پسر فلانی است، بین زن و شوهر هم ربط است ولی بعد از هم جدا می‌شوند.