جلسه ۱۴۶

تلمیذ: ممکن است یادمان برود!

استاد: درصورتی‌که مبتلای به اهمّ شوید، بله ممکن است فراموش کنید!

فَالأوّلُ أی الانفِعالیُّ هُو الراسِخُ کَالمَلَکة لَا الثانی أی الانفِعالُ فَهُو لَیسَ بِراسخٍ کَالحال.

اِقتَنِصْ ـ الاقتِناصُ الإصطیاد ـ بِذَینِکَ أی بِالانفعالی و الانفعال الجسمُ خَصَّ و تین أی بِالمَلِکات و الحالات النفس خص. و الحاصلُ أنَّ کُلاًّ مِن هٰذَینِ معَ کل مِن هاتَینِ مناسِبٌ فِی الرسوخِ أو عَدَمِهِ إلّا أنَّ موضوعَ هٰذینِ هُو الجِسمُ فَکانَ هذینِ مَلکَةٌ و حالٌ لِلجسمِ بِخلافِ هاتَینِ فإنَّ موضوعَهما النفس.¹

انفعالی آن است که راسخ است مثل ملکه می‌ماند، نه دومی [یعنی انفعال که راسخ نیست مثل حال].

اقتناص یعنی اصطیاد، به این دوتا یعنی به انفعالی و انفعال، جسم اختصاص داده شده است. به انفعالی و انفعال بگو که برای جسم است، ملکات و حالات برای نفس است. الحاصل هر کدام از این دوتا که ملکات و حال باشد و انفعالی و انفعال باشد با این دوتایی که نفس و جسم باشند متناسب در رسوخ و عدم رسوخ هستند الاّ اینکه موضوع انفعالی و انفعال جسم است به خلاف این دوتا که ملکات و حالات باشند که موضوع ملکات و حالات نفس است، فقط یک اصطلاح است.

أللهم صل علی محمد و آل محمد