جلسه ۱۴۸

این مباحثی که در آنجا هست و روایاتی هم البته داریم که حضرت می‌فرماید: جبرئیل را دیدم که یک پرش به شرق عالم، یک پرش به غرب عالم بود و تمام را گرفته بود.¹ اینها همه در آنجایی است که تمام اینها وجود خود اشیاء و نفس خود آن اشیاء را در ذات خودشان احساس می‌کنند و چون در ذات خودش احساس می‌کند لذا دیگر قدرت بر مسائل دیگر پیش می‌آید وقتی که علم پیش بیاید قدرت هم پیش می‌آید دیگر آن حیات و اینها پیش می‌آید. برگشت همۀ تصرفات و امثال‌ذلک به ذات خودش است. اینکه الآن یک ولی در شخصی تصرف می‌کند این‌طور نیست که آن شخص آنجا نشسته باشد و این یک ‌دانه [کمی] انگولکش می‌کند بلکه او دارد تصرف در علم حضوری خودش می‌کند و این علم حضوری جدای از وجود آن شخص نیست لذا در او هم در خارج تغییر و اینها پیدا می‌شود.

کیفیت شقّ القمر پیغمبر صلّی الله علیه و آله و سلّم

وقتی که پیغمبر صلّی الله علیه و آله و سلّم به ماه اشاره می‌کند و آن را دو قسمت می‌کند² پیغمبر اشاره به ماه درونی خودش می‌کند و آن را دو نصف می‌کند وقتی که دو نصف کرد آن‌وقت آن ماه که در خارج هست، دو نصف می‌شود.

وقتی که پیغمبر به درخت اشاره می‌کند و آن را جلو می‌آورد،³ آن درختی که در باطن خودش هست را جلو می‌آورد لذا آن درخت خارجی لا محال جلو می‌آید و هَلُمَّ جَرَّا این رشته سر دراز دارد! شما این را بگیر یعنی این مطلب را تأمل کنید تا إن‌شاءالله به آن مطالب عالی و راقی محیی‌الدین در فصوص و فتوحات خواهید رسید که می‌گویند: «العارف یَصنع أو یَفعل بِهِمَّتِه»⁴ منظور از همت در آنجا چیست؟! همت عبارت از حضور اشیاء پیش او است که چون اشیاء پیش او حاضر هستند لذا او وقتی در خودش تصرف می‌کند تصرف در اشیاء پیدا می‌شود به‌واسطۀ یک ارتباط ـ به‌اصطلاح امروزی‌ها ارگانیک ـ تنگاتنگی که بین حضور ذات آنها در این نفس و عین خارجی آنها وجود دارد، در واقع این حلقه که تکان بخورد آن حلقه هم خواهی نخواهی تکان می‌خورد.