جلسه ۱۴۹

البته هشت‌تا شمرده‌اند یا هفت‌تا شمرده‌اند حالا ما این هفت‌تا را براساس منازل راه به‌حساب بیاوریم؛ منزل اوّل، منزل دوم و ـ به‌طوری‌که منازل سلوک را تقسیم کرده‌اند ـ هشتمی را دیگر اصلاً جزء منازل به‌حساب نیاورده‌اند که جنة الذات بگیریم،¹ بعضی‌ها این‌طور هم گفته‌اند.² درهرصورت حتی در خود آن منازل هم مراتبی هست، هر کسی به هر مقدار راهی که رفته است ظهوراتش در آن عالم همان مشاهداتی است که می‌بیند. همان‌طور که شما در همین‌جا هم به هر مقدار که توجه و مجاهده و ریاضات داشته باشید مکاشفاتی برای شما پیدا می‌شود و مدرکات برزخی برای شما پیدا می‌شود همین مدرکات برزخی در عالم خیال و در عالم قیامت جنبۀ مادی به خودش می‌گیرد البته نه مادیِ صِرف بلکه مادی‌ای که تجردش مقداری بیشتر از این ماده هست مثل همین ماده نیست.

[خلاصه] این برحسب مقدار راه [است]، حتی به‌اندازۀ یک سر سوزن و به‌اندازۀ یک سانتی‌متر در بهشت درجات تفاوت پیدا می‌کند. یکی ممکن است اینجا باشد و شخصی یک ‌سانت از او بالاتر باشد و دیگری دو سانت بالاتر باشد همین‌طور دیگری سه ‌سانت یا یک متر، یکی هم در جنة الذات باشد. اینها مراتبی است که افراد در دنیا یا در عالم برزخ به‌واسطۀ تربیت نفسشان و به‌واسطۀ تجرد نفسشان پیدا می‌کنند. یعنی الآن این را می‌خواهم بگوییم: همین آقا که نشسته بودند و شما در خدمتشان بودید و صحبت می‌کردید ایشان دو وجهه داشتند؛ یک وجهۀ خلقی بود که با ما طرف بودند و یک وجهۀ حقی بود که ما از آن هیچ اطلاعی نداشتیم؛ فرض کنید که همین، قیامت شد و تکان نخورد یعنی الآن فقط کاری که برای ایشان پیدا شد این است که همین بدن را انداختند اما بالاتر بروند؟! نه، سر جایشان بودند تغییر نکردند حالا البته به‌واسطۀ خود انداختن بدن اشتداد وجودی نفس بیشتر می‌شود ولی آن مدرکات همان است.