جلسه ۱۴۹
56. غرر في العلم
جلسه ۱۴۹
توضیحات:
56. غرر في العلم
جلسه ۱۴۹
6اینها مراتبی است البته درهرصورت ادراک اینها مرتبه می‌خواهد و کار می‌خواهد، انکشاف و امثال‌ذلک باید برای انسان پیدا شود تا روشن شود، دیگران هم برحسب مشاهداتشان اینها را بیان کردند. این بنا بر اینکه تمام ...
ما در جلسات گذشته مطلبی خدمتتان عرض کردیم که دوباره به‌‌نحو اجمال اشاره می‌کنیم و آن این است که ما بین هردو جمع کردیم یعنی هم قول به خلاقیت نفس را گرفتیم و هم قول به حلول را گرفتیم که آن صور فعاله به‌واسطۀ خلق صور آن صور را در نفس داخل می‌کنند و ما دو حساب نداریم جناب حاجی! اینکه یک حساب نفس جدای از عقل فعال [باشد که] برای خودش یک دم و دستگاه داشته باشد و عقل هم برای خودش دم و دستگاه داشته باشد، آن‌وقت عقل بیاید این صور را داخل نفس بریزد یااینکه نفس برای خودش دم و دستگاه جدا داشته باشد و خلق کند و ربطی اصلاً به عقل فعال نداشته باشد، این‌طور نیست! بلکه تمام اینها در یک نظام منتظم هستند.
مرحوم حاجی [در مطالبشان] دارند که «و فی نظام الخلق کلٌ مُنتَظَم» در نظام خلق همۀ اینها هستند و اینها را در سلسلۀ طولیه قرار دادند، این‌طور نیست که حالا نفس بخواهد بدون اجازۀ آن و بدون دستور، اتکا، امداد، تدلّی و اکتساب از آن خلاقیت داشته باشد و این کار را انجام بدهد و این‌طور نیست که عقل بخواهد یک چیز را در نفس داخل کند، [این‌طور نیست که] نفس چیزی جدای از خودش باشد و بعد صورتی را بردارد مثل یک کاسه که در اینجا هست فرض کنید که مقداری شربت داخل این کاسه می‌ریزید که اصلاً آب جدا [است] و کاسه جدا [است]! این‌طور نیست بلکه همان نفس هم تحت معلولیت و تدبیر عقل قرار دارد یعنی اگر عقل بخواهد یک صور را خلق کند از راه نفس خلق می‌کند یعنی نفس را انگولک می‌کند که این نفس این‌طور خلق کند، نفس آن آقا را آن‌طور انگولک [دست‌کاری] می‌کند که آن‌طور خلق کند بعد این دوتا را به جان همدیگر می‌اندازد، حالا که برای تو این‌طور مسئله پیدا شد و برای تو هم این‌طور پیدا شد، [بر] سر همدیگر بزنید، این دو باهم هیچ منافاتی ندارند.