جلسه ۱۵۰

و مِنها الجدةُ هیئةٌ تَحَصَّلُ لِأجلِ مَا یُحِیطُ فَیکونُ إضافة الهیئةِ لِأدنیٰ مُلابسَةِ.¹

تعریف جِده

یکی از آن اعراض جده است جده هیئتی است که حاصل می‌شود به‌خاطر آنچه که احاطه‌اش می‌کند این هیئت برای آن شیء پیدا می‌شود مثلاً لباسی که شما می‌پوشید چون بدن شما را احاطه می‌کند یک ارتباطی بین شما و این لباس پیدا می‌شود که به این جده می‌گویند. جده یعنی حالت ارتباط بین یک شیء و آنچه را که او را دربرگرفته است.

ایشان می‌گویند: «به‌خاطر آنچه که احاطه دارد پس این اضافۀ ”هیئة لِأجل ما یُحیط“ به‌خاطر کمترین ملابست است» نه به‌خاطر آنچه که احاطه‌اش می‌کند یعنی آنچه که احاطه‌اش می‌کند آن جده نیست بلکه آن انتساب بین او و بین محاط را جده می‌گویند والاّ به خود پیراهن که جده نمی‌گویند، به بدن شما هم که جده نمی‌گویند اینکه الآن به بدن شما التصاق دارد به‌‌نحوی‌که یک ارتباط خاصی بین این لباس و بین شما برقرار می‌شود به آن ارتباط جده می‌گویند. این عرض الآن بر شما عارض می‌شود.

و یُمکِن کونُ ما مصدریةً، بِالشَّیءِ جدة حال کونِ تلکَ الهیئة بِنقلِهِ أی بِنَقلِ المحیط لِنقلِهِ أی لِنقلِ الشَّیءِ مُقیدةً کَما یُقالُ الجدةُ نسبةُ الشَّیءِ إلی مَا یُحیطُ بِهِ بِحیث یَنتقل بِانْتِقالِهِ. و بِهذا یَفتَرِقُ عَنِ الأینِ. إذ لا یَنتَقِلُ المُحیطُ بِانْتِقالِ المُحاط هُناک.²

«ممکن است ”ما“ را مصدریه بگیریم» به‌خاطر احاطه، آن‌وقت احاطه دیگر ادنیٰ ملابست هم نمی‌خواهد بلکه خود همین در احاطۀ خودش «به او جده می‌گویند درحالی‌که این هیئت به نقل محیط مقیّد است به نقل شیء»، وقتی‌ که شما می‌روید لباس هم با شما حرکت می‌کند «[و به اين قيد از ”أين“ جدا مى‌شود زيرا در مقولۀ ”أين“] محیط به انتقال محاط حرکت نمی‌کند». مثلاً شما از اینجا بلند می‌شوید و می‌روید ولی آن مکان سر جای خودش هست.

البته در اینجا می‌توانیم بگوییم که در مورد أین هم قضیه شبیه است حالا اگر آن‌طور نباشد بالأخره شبیه است به‌خاطر اینکه ما أین را ظرف بدون مظروف که ندانستیم بلکه أین را در حال ارتباط بین مظروف و ظرف دانستیم وقتی که مظروف یک ارتباطی با ظرف دارد در آنجا أین محقق می‌شود والاّ به خود شیء به‌تنهایی أین نمی‌گویند، به خود مظروف هم به‌تنهایی أین نمی‌گویند و هرجا که مظروفی باشد در آنجا أین هست پس هر جا که مظروف می‌رود أین را هم با خودش می‌برد.