جلسه ۱۶۱

استاد: آنها نفسشان در همین وتیره خلق شده است خدا اصلاً این‌طور آنها را خلق کرده و خلقشان به این کیفیت است لذا آنها در جنبۀ جمالیه کامل نیستند بلکه نپخته‌اند. آن‌طوری‌که انسان برود و آن جمال‌ها را ادراک کند هیچ‌وقت آنها نمی‌کنند. نه‌خیر، آنها هیچ‌وقت چنین ادراکاتی ندارند و باز آنها هم براساس همان اختیار اطاعتی که دارند خود همان اختیار اطاعت در کسب جمال به آنها شوق و رغبت و اینها می‌دهد آنها که [توقف نکرده‌اند] ﴿بَلۡ عِبَادٞ مُّكۡرَمُونَ * لَا يَسۡبِقُونَهُۥ بِٱلۡقَوۡلِ وَهُم بِأَمۡرِهِۦ يَعۡمَلُونَ﴾¹ بلکه آنها هم در مقام اطاعت هستند. خودِ همان اطاعت و جنبۀ فعلیت مصالح و مفاسد نفس‌الأمریه که در آنها تحقق پیدا کرده است و این فعلیت در آنها به‌وجود آمده است مشوّق آنها است به‌اینکه به‌سمت جمال بروند. مدام اطاعت می‌کنند و از جمال، بیشتر نصیب‌شان می‌شود. پس آنها هم ننشسته‌اند و لنگ‌شان را روی هم بیندازند [که] جبرئیل برسان! نه، خدا برای جبرئیل هم این‌طور نمی‌رساند. ولی در آنجا ما یک ادراک جمالی داریم که جبرئیل به گرد چنین ادراکی نخواهد رسید. بله این در آنجا هست. این یک مطلب بود.

دوم: مطلب دیگر که مطلب مهمی هم هست این است که خیلی از این ناراحتی‌ها، ناراحتی‌هایی است که این اولیاء به جان می‌خرند تااینکه خیری به دیگران برسد. این هست. قضیۀ سیدالشهداء علیه‌السّلام و اینها از همین باب است. مسائلی که خیلی برای اولیاء پیدا می‌شود از همین باب است. آن‌وقت اینکه الآن این را به خود می‌خرند که به دیگران برسد، اوّل این خیر به خودشان می‌رسد بعد ثانیاً و بالعرض به دیگران می‌رسد.

حالا ما الآن نگاه می‌کنیم می‌بینیم که ناراحت است، در مشقّت است، در این خصوصیات است، چرا باید این‌طور باشد؟! آن‌وقت چه مصالحی پشت این قضیه است که باید به این کیفیت باشد؟! این چیست؟! بعد وقتی که متوجه می‌شویم می‌بینیم که تمام اینها خیر محض بوده است ولی ظاهر نامناسب داشته است در واقع باطن خیر محض بوده است حالا یا خیر محض برای خودش یا خیر برای خودش و دیگران، این هست. لذا بحثی که در اینجا پیش می‌آید این است که اینکه می‌گویند: انبیاء برای هدایت بشر آمده‌اند و اصلاً خلقت انبیاء برای هدایت بشر است و هیچ اثری بر این رسالت اینها مترتّب نمی‌شود مگر هدایت مردم، این کاملاً غلط است. هیچ‌وقت عالی فدای دانی نمی‌شود بلکه دانی همیشه فدای عالی می‌شود. اگر انبیاء برای خلقت بشر آمده‌اند خودشان در این انبعاث یک چیزی گیرشان می‌آید، نه‌اینکه فقط صرفاً اینجا آمده‌اند و...