جلسه ۱۶۸

اینکه شما می‌فرمایید که اگر معلومیت ما غیر از مقدوریت باشد لازمه‌اش این است که مقدوریت حد بخورد! چه حدّی بخورد؟! شما چطور در ذات خودتان، خودتان را قادر به علم می‌بینید، این علم اختصاص به شما دارد، شما خودتان را قادر می‌بینید بر علم و علم را قادر می‌بینید بر قدرت یعنی علم آمده قدرت شما را گرفته است و شما بر قدرت خودتان هم عالم هستید، این‌طور نیست؟! من‌باب‌مثال شخص می‌گوید که الآن می‌توانید صد کیلو بردارید؟! می‌گویید: آقا می‌توانم صد کیلو بردارم، صد و ده کیلو نمی‌توانم بردارم. یعنی علم و اینکه شما عالم به قدرتتان هم هست. فرض کنید من می‌توانم این کار را انجام بدهم، این علم شما عالم بر قدرت بر این کار هم هست همین‌طور قدرت؛ شما قدرت دارید بر علمتان، یعنی می‌توانید علم خودتان را احضار کنید، می‌توانید علم خودتان را بیابید، می‌توانید از علم خودتان استفاده کنید این قدرت شما در دخل و تصرف در علمتان تسری دارد، من‌باب‌مثال این سوره را به ذهن بیاورید، این شعر را بیان کنید، اینها همه قدرتی است که داخل در علم می‌شود، علم هم داخل در قدرت می‌شود و هرکدام با یکدیگر تفاوت دارند.

آن علم عبارت است از صور مرتسمۀ در ذهن یا حضور اشیاء در ذهن به علم حضوری. قدرت عبارت است از اعمال رویه، این چه ربطی به آن دارد؟! درحالی‌که هردوی اینها منشأ انتزاعشان نفس است و آن نفس هم بسیط است.

مطلب دیگر اینکه شما می‌فرمایید: «بسیط ‌الحقیقة کُلّ‌ الأشیاء»¹ درحالی‌که اشیاء به ماهیت اشیاء دارای اختلافات ماهوی باهم هستند چطور بسیط‌الحقیقه در اینجا وارد شد؟! چطور این بسیط‌الحقیقه واجد جمیع کمالات اشیاء شد؟! درحالی‌که این اشیاء باهم اختلاف ماهوی دارند؛ شما قدرت را در اینجا مختلف می‌بینید یا نمی‌بینید؟! می‌بینید دیگر، اینها می‌گویند: در ذات، واحد است، قدرت زید با علم زید تفاوت دارد، درعین‌حال این قدرت زید با قدرت عمرو هم تفاوت دارد، این علم زید با علم عمرو هم تفاوت دارد، از آن طرف می‌گویید که این قدرت و آن قدرت ـ هردوی اینها ـ در بسیط‌الحقیقه واحد هستند وقتی که اینها و آنها در بسیط‌الحقیقه واحد هستند یعنی این قدرت و آن بسیط‌الحقیقه در عین اینکه اختلاف مصداقی بین این قدرت و بین آن قدرت است، این تناقض نیست؟! وقتی که این واحد است چطور این واحد با اختلاف مصداقی سازگار است؟! شما می‌گویید که این «بسیط ‌الحقیقة کُلّ‌ الأشیاء» است این اختلاف مصداقی است که این بما هُوهو مختص به او است، آن قدرت بما هُوهو مختص به آن است درعین‌حال آن قدرت و این قدرت هردو واحد است، چون بسیط‌الحقیقه هردو را گرفته، این آن را نگرفته که آن را رها کند هم این را شامل شده و هم آن را شامل شده [است].