جلسه ۱۸۴

به قول مرحوم آقا ـ رضوان‌ الله تعالیٰ ‌علیه ـ می‌فرمودند که فلانی ـ حالا اسم نمی‌برم ـ در مجلس ما می‌آید و حرف‌های ما را می‌دزدد و به خودش نسبت می‌دهد و مردم را با این گول می‌زند. البته الآن دیگر جدا شده است. اصلاً عبارت ایشان بود که «می‌دزدد». تو که اصلاً نماز صبح‌ات هم قضا می‌شد و ریشت را می‌تراشیدی و کروات می‌زدی، این حرف‌هایی که به مردم می‌زنی و می‌نشینی یک‌قدری هم هون هون می‌کنی و امثال آقای کذا و کذا که در دکّانت می‌آمدند را هم هم گول می‌زدی، بعد آنها می‌گفتند: این آقایی که مثلاً اینجا هست چقدر قشنگ صحبت می‌کند همین حرف‌های آقا را می‌زند. تو بلد نبودی طهارت بگیری، حالا این حرف‌ها را از کجا می‌زنی؟! دور آقا دکّان باز کرده‌ای؟! درهرصورت آقا دزدی بد چیزی است روی هم رفته دزدی بد چیزی است. اگر آدم این کارها را بکند بعد هم خدا آدم را گیر می‌اندازد.

وَ لَيسَ مَجدٌ وَ كَمالٌ‌ إنَّ وُجودَها بِما هُوَ مُضافٌ إليها انكَشَفَ‌ لَهُ تَعالى‌ بَلِ انكِشاف‌ٌ أي انكشافُ الأشياءِ مُنطَوياً في اِنكِشافِه‌ أي انكِشافُ ذاتِهِ بِذاتِه على ذاتِه‌ شَرَفٌ‌ وَ ذلك الانكِشافُ المُنطوي هُوَ حُضورُ النَحوِ الأعلىٰ مِن كُلِّ وُجودٍ بِوُجودٍ واحِدٍ بسيطٍ لَهُ تعالى.¹

مجد و کمال نیست، وجود این اشیاء درحالی‌که به این ماهیات اضافه می‌شوند آن موقع برای خدا منکشف شوند، به این مجد و کمال نمی‌گویند بلکه انکشاف است؛ انکشاف اشیاء منطوی در انکشافش است؛ انکشاف ذاتش به‌واسطۀ ذاتش بر ذات خودش، این انکشاف شرف است و این انکشافی که منطوی است، حضور نحو أعلیٰ از هر وجود است به وجود واحد بسیطی که خداوند متعال است.

یعنی چون وجود خداوند متعال واحد و بسیط است پس حُقیقةُ کلِّ‌ الأشیاء در این وجود بسیط به‌نحو أعلیٰ حضور دارد.

تلمیذ: فرموده بودید که نمی‌شود علم ذات به ذات موجب علم ذات به آثار ذات شود و مقام معلولیت و مقام مادون مقام ذات است با این قاعدۀ بسیطة الحقیقة کل الأشیاء می‌بینیم که این‌طور مباحث دیگر مطرح نیست؟