مرتب سازی:
جلسه ۱۹۶
6تلمیذ: میشود گفت: الذاتی لا یُعَلَّل؟
استاد: بله، ذاتی است، برگشت همه در اینجا به ذات است. کاسۀ آبی که دارای حرکت است، هیچ این آب از خارج داخل نمیشود و از داخل هم به خارج نمیرود بلکه هر حرکتی هست در خود این آبِ داخل در این کاسه هست که دارد انجام میگیرد. پس خود ذات آب است که این ذات آب موجب تغییر و تحول در خودش خواهد شد و خودش به ذات خودش مبتهج است.
عالیترین مرتبۀ عشق و محبت
و این اتفاقاً عالیترین مرتبۀ عشق و مرتبۀ محبت است. شما وقتی که نسبت به شخصی علاقه داشته باشید وقتی که نگاه کنید همانطوریکه عرض کردم در خیلی از مسائل و جهات باهم اختلاف دارید اما در یک نقطه با همدیگر اشتراک دارید و این اشتراک شما باعث محبت شما میشود. درست شد؟! چرا شما نسبت به افرادی که در بیرون هستند محبت ندارید ولی نسبت به رفیقتان محبت دارید؟! بهخاطر این است که با آن شخصی که در بیرون است نقطۀ اشتراک ندارید، او به راه خودش میرود شما هم به راه خودتان میروید اما اینکه نسبت به رفیقتان محبت دارید بهخاطر این است که در یک جهت باهم مشترک هستید و این جهت اشتراک محبت میآورد. حالا اگر این جهت اشتراک در خودِ همین قوی بشود، قوی بشود، قوی بشود بهطوریکه خیلی از مسائل را این جهت بگیرد، آن وقت دیگر این محبت و علاقه زیادتر میشود ولی باز هنوز بین عاشق و معشوق یا متقابلین ـ از باب مفاعله، معاشقه بهاصطلاح، هرکدام عاشق همدیگر هستند یا محابّه هستند، حُبّ برای دیگری دارند ـ هرکدام از اینها اگر آن جهات منفی و سلبی خودشان را رفع کنند و فقط جهات ایجابی و اشتراک خودشان را دائماً تقویت کنند دائماً علاقه زیاد میشود تا حدّی که هیچگونه بینونیتی دیگر بین عاشق و معشوق باقی نمیماند. این نهایت عشقی است که حتی در همین عشقهای مجازی هم انسان مشاهده میکند.