جلسه ۱۹۸

اِنّي ما خَلَقْتُ سَمآءً مَبْنِيَّةً، وَلا اَرْضاً مَدْحِيَّةً ... اِلاَّ في مَحَبَّةِ هؤُلاءِ الْخَمْسَةِ.¹

این علت غایی برای کل نظام را در اینجا بیان می‌کند. روی این حساب تا یک نفعی در اینجا نباشد؛ نفع شخصیه، دیگر معنا ندارد فرض کنید که پیغمبری بیاید دست شخصی دیگر را بگیرد. دست کسی را گرفتن به او چه مربوط است؟!

تلمیذ: ... «لِيَستَنقِذَ عِبادَك مِن الجهالةِ».²

تفسیر روایت «لِيَستَنقِذَ عِبادَك مِن الجهالةِ»

استاد: این از ناحیۀ کثرت است. بله، این از ناحیۀ کثرت است و کمترین رتبه‌ای است که ما برای این قیام درنظر بگیریم این است و این درست است و دربارۀ پیغمبر هم داریم ـ دربارۀ همه داریم ـ که برای هدایت مردم خودش را به چه [بلایایی] داد و سرش را شکست و پایش را شکست؛ چیزی روی سرش ریختند و فلان و او هم می‌گفت: «اللّهمَّ إهدِ قَومى فإنّهم لا يَعلمون»³ اینها همه از ناحیۀ کثرت هست اینها نظر شخصی به خود همان ذات ندارد که الآن این ذات به‌واسطۀ تحمل این مسائل یک نوع ربط کلّی بین او و جمیع موجودات برقرار می‌شود که به‌واسطۀ آن ربط کلّی «لِيَستَنقِذَ عِبادَك مِن الجهالةِ» تحقق پیدا می‌کند، چون همۀ این موجودات را زیر پر خودش می‌بیند لذا از باب حُبّ به شیء حبّ به آثار و لوازم شیء ـ که در بحث این جلسه داریم و می‌آید ـ می‌خواهد آثار خودش را هم مندک در خودش کند آن رحمتی که برای خودش پیدا شده، آثار خودش را هم در آن رحمت شریک کند و دست بقیه را هم بگیرد و بر سر این سفره بنشاند. این از این باب است اما خود همین تحملاتی که خود او دارد، یک مقامی را به او می‌دهد که اصلاً کلّ این جریان برای این است که خود این به آنجا برسد و خود این به آن مقام کمالی خودش برسد که قبلاً آن کمال محقق نبوده است.