تبیین اشکال دخول فرد مشکوک تحت عام

بنابراین بر اساس آن ظهوری که گریبان ما را می‌گیرد، وقتی که ظهور پیدا شد آن‌وقت مسئلۀ حجّیت بر آن بار می‌شود. آن‌وقت بعد وقتی که کشف خلاف شد، معلوم شد که نه‌خیر، این مسئلۀ حجّیت با این ظهور در تنافی بوده است. یعنی به‌واسطۀ قرینه یک حجّیتی بعد می‌آید. آن حجّیت دیگر با قرینه می‌آید درحالی‌که این کلام ظهور در عموم داشت. یعنی اگر الآن هم بپرسند که آقا کلام مولا ظهور در چه دارد؟ شما می‌گویید که ظهور در همه داشت. الآن که مخصص آورده‌ است، مخصص یک قرینۀ برخلاف است ولی برای من باز ظهور در همه دارد. الآن ظهور کلام از بین نرفته است؛ قرینۀ برخلاف ظهور آمده است، نه‌اینکه ظهور آن را از بین برده است. این قرینه آمد و آن ظهور را کنار زد.

آن‌وقت در غیر این‌صورت، اگر ما بدون تأمل و بدون تحقیق به نفس همان کلام مولا توجه کردیم، آن‌وقت می‌گویند که کلام مولا ظهور در چه داشت؟ می‌گوییم که ظهور در این عام داشت. می‌گویند که بی‌خود، می‌گویید ظهور در این عام داشت، کجا ظهور در این داشت؟! چرا صبر نکردی؟! چرا به دنبال مخصص نیامدی؟! چرا آن موقع تحقیق نکردی؟! به محض اینکه این آقا یک حرفی می‌زند آیا باید فوری بروید عمل کنید؟! آقا صبر کن! هنوز آقا از اطاق بیرون نرفته است، شاید خلافش را بگوید. این چه ظهوری است که فرض کنید که هنوز این آقا دارد صحبت می‌کند، هنوز از منبر پایین نیامده است، هنوز کلامش تمام نشده است، شما وسط کار یک‌دفعه ظهور می‌گیرید؟! این مثل آن قضیه می‌ماند که شخص داشت لا إله الا الله می‌گفت، لا إله را که گفت، شخص دیگر داشت از بیرون مسجد می‌رفت، گفت که این کافر شد! گفت: تو لا إله‌اش را شنیدی صبر نکردی إلاّ الله‌اش را من بگویم. این قضیۀ ظهور هم الآن از این باب است.