بیان مرحوم نائینی در وجوب فحص از مخصِّص قبل از عمل به عام

بیان مرحوم نائینی در وجوب فحص از مخصِّص قبل از عمل به عام

توضیحات:

مبنای وجوب فحص از مخصص پیش از عمل به عام، محور اصلی این جلسه از درس آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی است. ایشان ابتدا جایگاه اصول عملیه و اصول لفظیه را تبیین کرده و تفاوت مبنای حجیت در این دو حوزه را بررسی می‌کنند. سپس توضیح می‌دهند که در اصول عملیه، عقل و فطرت انسان اجازه نمی‌دهد مکلف با وجود احتمال دسترسی به احکام شرعی، بدون جست‌وجوی دلیل به برائت و اباحه تمسک کند. در ادامه، بحث به اصول لفظیه کشیده می‌شود و دو مبنای مهم برای لزوم فحص از مخصص و مقید، یعنی آگاهی از روش شارع در بیان احکام و وجود علم اجمالی به مخصصات و مقیدات، مورد تحلیل قرار می‌گیرد. همچنین نقش مراجعه گسترده به منابع روایی، نقد اکتفا به نقل‌های تقطیع‌شده و شرایط دستیابی به اطمینان در فرایند اجتهاد بررسی می‌شود. این جلسه مبانی عقلی و علمی ضرورت فحص پیش از تمسک به عمومات را روشن می‌سازد.