بررسی جواز انشاء در مقام تکلیف نسبت به معدومین

ذومراتب بودن سیرۀ عقلائیه

تلمیذ: آیا می‌توانیم بگوییم که سیرۀ عقلائیه دارای مراتب است یعنی همان مراتبی که توجه به اعتناء شارع به...

استاد: بله مراتبی دارد، درست است. ممکن است عقلائی باشند که فرض کنید مصلحت بالاتری را درنظر بگیرند و این معامله را بر خلاف آن مصالح کلی، مصالح مملکتی و مصالح خود اشخاص در سطح و جای دیگر لحاظ کنند یا نکنند، این درست است.

تلمیذ: نه، اصلاً یک‌سری موارد عادی است، سیرۀ عقلائیه عادی کفایت می‌کند، یک‌سری موارد خیلی حساس ...

استاد: بله، همین‌طور است. اتفاقاً این مسئله را قبلاً در بحث لاضرر گفته‌ایم، به تقریراتتان مراجعه کنید.

تلمیذ: طبق تشخیص آن موضوعاتی که به‌اصطلاح می‌خواهند بر آن اساس معاملاتی انجام دهند، بعضی وقت‌ها حکم خیلی دقیق می‌شود.

استاد: بله!

تلمیذ: فرض کنید که الآن عقلاء کاری انجام می‌دهند مثلاً فردی حاضر می‌شود که چشمش را بدهد یا کلیه‌اش را بدهد.

استاد: ما باید این را هم لحاظ کنیم که شرع در اینجا چه گفته است.

تلمیذ: آیا تشخیص به عهدۀ عقلاء است یا به عهدۀ مجتهد است؟

استاد: به عهدۀ مجتهد است، بله اگر ما دلیلی نداشتیم بر اینکه این کار حرام است یعنی نقص عضو حرام است، اگر دلیل نداشتیم اینها اشکالی نداشت البته نقص عضو نسبت به حی است، نسبت به مرده نیست.

أللهمّ صلّ علی محمّد و آل محمّد