عمومیت خطاب براساس قاعدۀ اشتراک (2)

من‌باب‌مثال «کُم» خطاب؛ این هم شامل سه می‌شود و هم شامل بی‌نهایت می‌شود. اما فرض کنید الآن در جلوی من ده نفر نشسته‌اند حالا این «کُم» شامل چند نفر می‌شود؟ فقط شامل ده نفر می‌شود. یعنی «کُم» در اینجا یک وجود استقلالی ندارد. این وجود «کُم» مرتبط و متابع آن مصداق خارجی او است. مصداق خارجی به هر مقداری که باشد آن «کُم» هم به همان مقدار تعلق می‌گیرد. اگر مصداق خارجی الآن حضور در اینجا صد نفر باشد «کُم» هم به همین صد نفر است. اگر در اینجا دو نفر باشد «کُم» به این دو نفر است. اگر یک میلیون باشد «کُم» به یک میلیون تعلق می‌گیرد. پس «کُم» یک وجود استقلالی ندارد. بله، از نظر مفهومی استقلال دارد اما از نظر تحقق وجودی، یعنی این مفهوم بخواهد در خارج وجود پیدا کند منوط است به همان مقداری که حضور دارند؛ نه یک نفر زیادتر و نه یک نفر کمتر. ﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ﴾ و «یا أیها المؤمنون» همین است؛ وقتی که می‌گویم: ﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ﴾ اگر خطاب، خطاب حقیقی باشد، ﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ﴾ به همان افرادی تعلق می‌گیرد که خطاب حقیقی به آنها تعلق گرفته است. یعنی اگر فرض کنید که در مقابل من هزار نفر نشسته‌اند ﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ﴾ من متعلق به هزار نفر می‌باشد، فرض این است که ما خطاب را حقیقی دانسته‌ایم و خطاب را فقط به مستمعین مرتبط کرده‌ایم؛ بر خلاف مبنای خودمان که اصلاً خطاب متوجه مستمعین نیست بلکه اینها مستمع هستند، مخاطب نیستند. مخاطب آن فرد و آن ذاتی است که خطاب به او تعلق می‌گیرد نه به‌عنوان اینکه این مستمع است. ممکن است مستمعین ما زن باشند و خطاب ما به رجال است یا اینکه مستمعین ما رجال باشند و ما حکم نساء را در اینجا بیان می‌کنیم. بنا بر مبنای اینها که خطاب حقیقی فقط در مشافهین منحصر است، اگر این‌طور باشد ما باید صارفی داشته باشیم برای اینکه این خطاب صرف به غیر این شده است. یعنی خطاب در اینجا ایقاعی شده است. صارف چیست؟ می‌گویند: «المؤمنون»، می‌گوییم که «المؤمنون» که وجود استقلالی ندارند؛ وجود «المؤمنون» وجود تبعی است. یعنی «المؤمنون» تعلق می‌گیرد به همان محدوده‌ای که ﴿يَٰٓأَيُّهَا﴾ تعلق گرفته است. یعنی «المؤمنون» به محدودۀ مهابط وحی تعلق می‌گیرد. بنابراین وقتی که وجود استقلالی نداشته باشند اگر جلوی پیغمبر صلّی الله علیه و آله و سلّم صد نفر نشسته‌اند [خطاب] ﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ﴾ شامل همین صد نفر است، اگر جلوی رسول خدا یک میلیون نفر نشسته‌اند [شامل همین یک میلیون نفر می‌شود] «یا أیها المؤمنون» [هم همین‌طور است] مگر اینها مؤمن نیستند؟! پیغمبر به اینها می‌گوید: «یا أیها المؤمنون». شما باید در اینجا صارف داشته باشید که مؤمنونی که در این محدوده است سرایت به بقیه دارد و ما هیچ دلیلی نداریم. چه دلیلی داریم؟! اگر شما می‌خواهید از خطاب بفهمید، این است.