تخصیص یا نسخ قرآن با روایت

بناءًعلیٰ‌هذا این‌طور به‌نظر می‌رسد که روایات آحاد ما در اینجا مثل متواتر می‌شوند یعنی روایات آحاد از نقطه‌نظر وثاقت نسبت به امام، مثل روایت متواتر می‌شوند آن‌وقت در اینجا باید ببینیم که وثاقت خود راوی چقدر است؟! دیگر مسئلۀ آحاد و تواتر به‌طورکلی در اینجا ازبین می‌رود.

موارد توفیق و تأمل در کلام مرحوم علامه

بنابراین از نقطه‌نظر توفیق با کلام مرحوم علاّمه ـ‌ رضوان الله تعالیٰ علیه ـ ما تا اینجا با ایشان موافقت داریم که لازمۀ تخصیص آیات قرآن، وثاقتِ در مورد روایتی است که برای ما بیان می‌شود. اما اینکه ایشان بین خبر واحد در احکام و خبر متواتر در اعتقادات فرق گذاشتند، این فرق برای ما جای تأمل است. در مورد احکام بین خبر واحد و خبر متواتر [فرق نیست] چون احکام خیلی مبتلیٰ‌به نیستند، نه‌اینکه نیستند، هستند اما چون احکام برای همه قابل فهم است؛ لذا صرف عدالت و شأنیت راوی برای نقل خبر کفایت می‌کند یعنی وثاقت را به‌دست می‌دهد ـ نه‌ اینکه از مبنایمان دست برداریم ـ و وثاقت حاصل می‌شود. اما در مورد اعتقادات، این فرق بین خبر واحد و خبر متواتر برای ما هنوز حل نشده است؛ بلکه ما باید به وثاقت نگاه کنیم، چه‌بسا روایت واحد از یک خبر متواتر برای ما در تفسیر و توجیه آیات در مورد اعتقادات وثاقت بیشتری تحصیل کند.

تلمیذ: بالأخره طبق مبنای خود حضرت‌عالی اگر مبنا وثاقت باشد که همین‌طور هم هست مرحوم آقا ـ‌ رضوان الله تعالیٰ علیه ـ‌ هم روی این جهت خیلی تأکید می‌کردند و می‌فرمودند که روایتی را که مشایخ نقل کرده‌اند، ما اصلاً به سراغ راوی نمی‌رویم و این اگر وثاقت باشد بین احکام و اعتقادات نباید هیچ فرقی باشد.

استاد: چرا فرق نباشد؟!

تلمیذ: به‌جهت اینکه اگر ملاک ما وثاقت راوی است...

استاد: ممکن است راوی از امام اشتباه بفهمد، راوی تقصیر ندارد، عدالت دارد، اهل نماز شب خواندن است، ذکر یونسیه هم می‌گوید ولی [ممکن است اشتباه بفهمد]!