محورهاى اصلى و سير منطقى بحث نسخ و بداء

تلمیذ: اگر همان موضوع عام باشد اختلاف در مصادیق در ازمنۀ مختلف باشد ...

استاد: این مطلب اوّل است که دارم می‌گویم حالا بحث دوم آن در جای خود [می‌آید]، مسئلۀ اوّل این بود که سبق حکم عام نیست بلکه حکمی است که بر این موضوع خاص تعلّق گرفته است، نه به‌عنوان یک حکم عام شمولی به عبارت دیگر کُلّی طبیعیٍّ ذا أفرادٍ متعددة و مصادیقٍ مختلفة و أسبابٍ متفاوتة! بلکه به‌عنوان یک حکم خاصی که فقط بر فَرَس تعلّق گرفته است والسلام! دیگر بر چیزی تعلّق نگرفته است، باید بگوییم که آن حکم نسبت به ما نسخ شده است و این نسخ است و در اینجا دیگر فایده ندارد چون پیغمبر اکرم صلّی الله علیه و آله و سلّم برای سواری و سوارکاری مسابقه وضع نکرده است بلکه وضع آن برای جنگ و جهاد و اَدوات حرب و تقویت مسلمین و امثال‌ذلک بوده است، حالا فرض کنید که الآن بعضی از خانه‌ها در بهترین جاهای شهر در آن مناطق بالا هستند و من خودم در بعضی از شهرستان‌ها دیدم که در بعضی از جاها و مناطق بسیار عالی و امثال‌ذلک دکور منزلشان این است که در خانه یکی دوتا اسب هم داشته باشند! عصرها بیرون بیایند و سوار اسب شوند و در خیابان‌ها راه بروند و امثال‌ذلک، هنوز هم این مسائل [هست]، دیگر در اینجا مسابقۀ اسب معنا ندارد، این دیگر دکور منزل است.

تیراندازی هم در اینجا همین‌طور است؛ تیراندازی دیگر مورد استفاده قرار نمی‌گیرد؛ مگر برای عدۀ خاصّی که اینها بخواهند تفریحی کرده باشند مثل بقیۀ تفریحاتی جدیده‌ای که آمده است، تیراندازی هم از این باب باشد؛ الاّ اینکه بگوییم: در بعضی از نواحی و بعضی از محالّ مورد استفاده است که مطلب در آنجا فرق می‌کند، این مطلب اوّل بود.

مطلب دوم اینکه عرض شد در مسابقه و در سبق و رمایه این مطلب یک وقت از باب حکم عام شمولی است؛ یعنی حکم عام و به‌عنوان کلی طبیعی است که هرچه که عنوان سبق بگیرد در حکم حلّیت شرط، مشارطه بر آن رفته است، حالا این در هر زمانی مطابق با آن زمان [با] تحقق یک نفع عقلائی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در اینجا دوباره می‌توانیم بگوییم که این حکم نسبت به متعلقش در زمان رسول اکرم صلّی الله علیه و آله و سلّم نسخ شده است، نه نسبت به هر متعلقی! الآن این حکم نسبت به متعلّق خاص در زمان شارع نسخ شده است؛ چون الآن دیگر موضوع ندارد و نفع عقلایی در اینجا مترتّب نمی‌شود، دوباره در اینجا مسئله، مسئلۀ نسخ است.