مقام اجمال و تفصیل در عالم ماده و مثال
و بررسی مسئلۀ اتجاه به کعبه
مقام اجمال و تفصیل در عالم ماده و مثال محور اصلی این جلسه است. آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در پاسخ به این پرسش که چگونه حوادث آینده می‌توانند پیش از تحقق خارجی خود وجود داشته باشند، تفاوت میان کشف و خلق را توضیح می‌دهد و نسبت عالم ماده، عالم مثال و مراتب بالاتر وجود را بررسی می‌کند. ایشان با استفاده از نمونه‌هایی مانند خواب، مکاشفه و ادراکات مثالی نشان می‌دهد که آنچه در عالم مثال مشاهده می‌شود، کشف یک واقعیت موجود است نه ایجاد یک حقیقت جدید. سپس مسئلۀ زمان در عالم مثال، نسبت اجمال و تفصیل میان عوالم وجود، و چگونگی بسط حقایق از مراتب بالاتر به عالم ماده را تبیین می‌کند. در ادامه با طرح مسئلۀ فقهی اتجاه به کعبه، نقش کوتاه‌ترین فاصله در تعیین جهت قبله را توضیح می‌دهد. حاصل بحث روشن‌شدن معنای حضور حقایق در علم عنایی الهی و نسبت آن با ظهور تدریجی آنها در عالم ماده است.
مقام اجمال و تفصیل در عالم ماده و مثال
توضیحات:
مقام اجمال و تفصیل در عالم ماده و مثال محور اصلی این جلسه است. آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در پاسخ به این پرسش که چگونه حوادث آینده می‌توانند پیش از تحقق خارجی خود وجود داشته باشند، تفاوت میان کشف و خلق را توضیح می‌دهد و نسبت عالم ماده، عالم مثال و مراتب بالاتر وجود را بررسی می‌کند. ایشان با استفاده از نمونه‌هایی مانند خواب، مکاشفه و ادراکات مثالی نشان می‌دهد که آنچه در عالم مثال مشاهده می‌شود، کشف یک واقعیت موجود است نه ایجاد یک حقیقت جدید. سپس مسئلۀ زمان در عالم مثال، نسبت اجمال و تفصیل میان عوالم وجود، و چگونگی بسط حقایق از مراتب بالاتر به عالم ماده را تبیین می‌کند. در ادامه با طرح مسئلۀ فقهی اتجاه به کعبه، نقش کوتاه‌ترین فاصله در تعیین جهت قبله را توضیح می‌دهد. حاصل بحث روشن‌شدن معنای حضور حقایق در علم عنایی الهی و نسبت آن با ظهور تدریجی آنها در عالم ماده است.
مقام اجمال و تفصیل در عالم ماده و مثال
18استاد: چرا؟
تلمیذ: چون تمام موارد مادی در آنجا احتمال دارد.
استاد: بله هرکدام را در رتبۀ خودش دارد یعنی پانصد کیلوی الآن با پانصد کیلوی یک ثانیه دیگر هردو را ادراک می‌کند، نه اینکه پانصد کیلو به اضافۀ پانصد کیلو، هزار کیلو می‌شود، هزار کیلو که نیست یا مثلاً برق که نیست تصاعدی بالا برود، الآن در این ثانیه پانصد کیلو، ثانیۀ بعد هم چهار صد کیلو، بعد دویست کیلو، تمام اینها را مشاهده می‌کند، وزن را هم مشاهده می‌کند، بله.
تلمیذ: در قیامت خودش را همه‌جا می‌بیند؟!
استاد: در قیامت همه را از بدو و قبل و وقتی که خاک بوده است اصلاً نطفه‌ای نبوده است ...
تلمیذ: پس خطاب که می‌شود به کدام یک اینها خطاب می‌شود؟!
استاد: به آن که در همۀ اینها جامع است که نفس است!
تلمیذ: پس این موجودی است که مثل قطار می‌ماند؟!
استاد: نفس ناطقه است دیگر، آقا شما الآن خودتان را نمی‌بینید که دیروز این کار را کردید، دیگر خودتان دیروز این کار را کردید، دیشب هم این کار را کردید، همین‌طور جلو بروید تا فرض کنید که یک سال قبل در عروسی حساب کنید ولی شما هر کدام اینها را در یک نقطه می‌بینید!
اللهم صَلّ عَلیٰ محمدٍ و آل محمد