مباحثاتی پیرامون زمان در عوالم وجودی

من اصلاً آب نمی‌بینم اصلاً آبی برای من در اینجا مشاهده نمی‌شود که آب را به‌صورت لجن ببینم. آقا این لجن است، این خون است، مگر بوی تعفّن آن را نمی‌فهمی؟! در اینجا چه شده است؟! مایع که فرق نکرده است، این مایع همین است. آنچه که در اینجا عوض شده ادراک است، این چشم دیگر بینایی خودش را ازدست می‌دهد؛ چون بینایی این چشم به این است که نور منعکس شود به یک جسم و برگردد تا چشم ببیند، وقتی شما با این چشمتان لجن می‌بینید، دیگر آب نمی‌بینید پس این بینایی چشم کجا رفت؟! در آنجا روح آمد غلبه کرد و این آلات را در مثال به استخدام خودش گرفت، درست شد؟! پس چیزی را می‌بیند و می‌شنود که دیگران نمی‌بینند و نمی‌شنوند، پوست عوض شد، همین‌که پوست عوض شد آب تبدیل به لجن شد چون آب غصبی است، آب دزدی و حرام است. صورت ملکوتی آب حرام عَفِن، لجن، کدورت و قاذورات است. درست شد؟!

حالا اگر شخصی هردو را داشته باشد یعنی در عین اینکه نگاه به این آب می‌کند، نگاه به آن باطن هم بکند، او پیغمبر می‌شود؛ پیغمبر است که درعین‌حال که آب را می‌بیند قاذورات و آن بوی عَفِن و کَدِر آن را هم می‌بیند، این را مقام جمعیت می‌گویند؛ یعنی در عین اینکه توجه به عالم ماده دارد، توجه به باطن ماده هم دارد، به باطنِ باطنش هم توجه دارد، به باطنِ باطنِ باطنش تا می‌رسد به مرحلۀ تجرد محضه که همان نور وجود محض است. بناءًعلیٰ‌هذا این‌طور نیست که الآن این آب است و در آن کدورت نیست، این آب بودنش از بین می‌رود و کدورت جایش می‌آید، نه! در عین اینکه این ماء است آن جنبه را هم دارد ولی باید ادراک عوض شود. این یک مثال بود.

حالا سراغ ما‌نحن‌فیه می‌آییم، در سلسله و مراتب علّیت، هر کدام از این مرتبه در مرتبۀ دیگر اثر می‌گذارند؛ یعنی مرتبۀ علت، در معلول اثر [می‌گذارد]، این معلول اثر در این معلول، این معلول تا به عالم دنیا برسد و بنا‌ بر سلسلۀ علّیت این نردبان از معلول که ماده است حرکت می‌کند، به مثال می‌رود، مثال به ملکوت می‌رود، ملکوت به جبروت می‌رود، جبروت به لاهوت ـ بعضی‌ها عکس گفته‌اند ـ تا به مقام ذات می‌رسد، حالا ما در اینجا یک تشبیه مکانی کردیم. ولی صحبت در این است که آیا ما معتقد هستیم بر اینکه آن علت اوّل به افاضۀ حضرت حق خلق شد یا معتقد نیستیم؟! وقتی علت اوّل خلق می‌شود آیا دست ‌روی ‌دست می‌گذارد و یک‌ مدت همین‌طور می‌ماند و بعد استارت می‌زند و یک معلول درست می‌کند یا همین‌که علت خلق شد معلول بعدی‌ آن را هم خلق کرد؟!