كيفيّت حضور عينى اشياء در علم عنائى حق (1)

استاد: یعنی کسی نیست بیکار باشد، نه اینکه همه هستیم و بیکاریم!

پرسش و پاسخ

تلمیذ: کسانی را که به عالم ملکوت راه می‌دهند آیا احیاء اماته را به تفصیل می‌دانند یا نمی‌دانند؟

استاد: می‌دانند، البته بستگی به سعه‌ای دارد که افراد دارند [به همان اندازه] می‌دانند، چون این عوالم، عوالم تودرتو هستند ـ قبلاً صحبتش بود ـ هر شخصی در هر رتبه‌ای که باشد بیش از آن رتبه را نمی‌تواند ادراک کند.

تلمیذ: مادون به مادون خودش است؟

استاد: مادون هم به مادون خودش هست بله.

تلمیذ: آن‌وقت اینکه بالتفصیل؟

استاد: خب اینکه بالتفصیل است بله، نه بالإجمال بله بالتفصیل است.

ذو مراتب بودن عالم مثال

حتی در خود مثال هم مراتبی هست؛ خود مثال هم مراتبی دارد ممکن است شخصی اطلاع بر صورت مثالی شخص داشته باشد؛ ولی بر آن صورت ذهنیات او اطلاع نداشته باشد و ممکن است شخصی بر او هم اطلاع داشته باشد. به‌طورکلی هر چیزی که در عالم ماده تحقّق پیدا می‌کند باید در عالم مثال ثبوت داشته باشد؛ لذا کسی که وارد مثال می‌شود مثال او دارای مراتبی هست. بله، اگر همۀ اشیاء در یک رتبه باشند او هم بر همۀ اشیاء اطلاع پیدا می‌کند و الاّ نمی‌تواند بر همۀ اشیاء اطلاع پیدا کند و دیدش نمی‌تواند به همۀ اشیاء برسد؛ همان‌طوری‌که از نقطه‌نظر ظاهری و مادی، دید ما و چشم ما یک حدّ مشخصی دارد و شما نمی‌توانید چند فرسخی را ببینید، وقتی که نگاه می‌کنید خیلی بتوانید نگاه کنید این است که افراد را بتوانید تشخیص دهید یا خیلی باشد پانصد متر را ببینید، دیگر بیشتر از پانصد متر را نمی‌توانید ببینید، تازه اگر چشمتان قوی باشد. در عالم مثال هم همین‌طور است آن نفس مثالی انسان بر یک حیطه و محدودۀ خاصی از مثال احاطه دارد. مثلاً وقتی که خواب می‌بینید این خواب شما را در مثال می‌برد، درست است؟! وقتی که در مثال رفتید چرا اوّلین و آخرین را نمی‌بینید؟! اینها همه در مثال‌اند دیگر چرا فقط با زید بن‌ ارقم ملاقات می‌کنید؟! به‌خاطر این است که الآن نفس مثالی شما محدود است اگر حدّش بیشتر باشد صورت مثالی تمام موجودات از بدو خلقت تا نهایتش را که مربوط به عالم ماده هستند باید بتوانید مشاهده کنید. این تازه مثال است بالاتر هم [وجود دارد].