بررسی روایات موجود در باب خلقت انسان (2)

حالا اين مسئلۀ «الشَّقی شقیٌ ...» را از نقطه‌نظر مقام بروز و ظهور كاري نداريم، اين ما را به يك مسئله بسيار مشكلي مي‌رساند كه ببينيم در عالم قضا و لوح و قدر چه گذشته است. اين يكي.

ارتباط بين جهت وجوديِ تجردي و جهت مادي اشياء‌ 

مسئلۀ ديگر که ما بايد در اينجا به آن بپردازيم اين است كه آيا مادر و پدر و دوران بارداري يا قبل از بارداري دخالتي در اين قضيۀ سعادت و شقاوت [دارند یا] ندارند و ارتباط اين مسئله با قضيه ثابتات ربوبي كه چطور ما در عالم ثابتات يك امر را ثابت بدانيم، اما از نقطه‌نظر عمل خارجي كه انجام مي‌گيرد ـ و روايات بسياري در اين زمينه داريم مثل وقتي كه مادر در هنگام حمل است بي‌وضو نباشد، لقمه مشتبه نخورد، در مكان‌هاي فاسده شركت نكند، با افراد مختلف حشر و نشر نداشته باشد، غذاي حلال بخورد، قرآن بخواند، مجالس كذا برود و اين حرف‌ها كه تمام اينها در سعادت بچه‌اش مؤثّر است ـ چگونه ما يك امري كه تدريجي‌الحصول است را با اين مبناي خودمان كه هيچ ربطي به بطن مادر ندارد باهم التيام بدهيم؟! و از يك نظر اين همه رواياتي كه داريم، البته احتياج به روايات هم نداريم، بالأخره همان‌طوري‌كه اين همه روايات و همين‌طور تجربه‌ خارجي هم نشان مي‌دهد ما مي‌بينيم وقتی مادر يك غذايي را بخورد در شكل و شمايل فرزند مؤثّر است، حتي در بعضی به‌اصطلاح چيزهايي داريم كه بچه‌اي بزرگ شده بود بعد يك كار خلافي انجام داده بود، نمي‌دانم دزدي كرده بود يا غير از دزدي، بعد رفت صاحبش را راضي كرد و آمد خدمت امام عليه‌السلام، حضرت فرمودند كه برو از مادرت بپرس كه در وقتي كه تو را حمل داشته چه کرده است. رفت سؤال كرد، مادر هرچه فكر مي‌كند مي‌گويد که يك قضيه يادم آمد يك وقتي من داشتم از كنار يك دكاني مي‌گذشتم تازه انار آمده بود و من خيلي ميل به انار پیدا کردم ـ زن‌ها وقتی باردار هستند به اين چيزهايي كه مي‌بينند تمايل دارند به‌طوری‌که زن در هنگام بارداري صبر و تحملش كم است ـ و نمي‌توانستم و پول نداشتم بخرم، سوزني از جيبم درآوردم و در يكي از اين انارها فروکردم و فقط خواستم مزۀ‌ انار را بچشم. اين مزۀ انار در اين جنين رحم مادر مؤثّر واقع شد!