بررسی روایات موجود در باب خلقت انسان (2)

حضرت مي‌گويند: برو ببين مادرت در هنگام بارداري چه كرده؟ مادر هم مي‌گويد: فقط چنين قضيه‌ای يادم هست. دوباره مي‌آيد خدمت امام عليه‌السّلام مي‌رسد [و قضیه را تعریف می‌کند] حضرت مي‌فرمايند: بله، حالا برو از آن فروشنده حلاليت بطلب؛ او مي‌آيد از آن فروشنده حلاليت مي‌طلبد و حالش عوض مي‌شود!

اين چه قضيه‌اي هست كه اين دارد اين‌ كار را انجام مي‌دهد یک امر مادی را انجام می‌دهد؛ ولی يك اثر معنوي دارد آنجا مي‌گذارد؟! اينجا چيزهايي است كه امروزه هم ثابت است و روي اين قضيه دارند خيلي كار انجام مي‌دهند و به‌خاطر همين ‌جهت مسائل طبيعي و زيست شناسي و ... داخل در مسائل كروموزوم و اين حرف‌ها شدند و شايد به يك نتايج غيرعادي برسند. نمي‌دانيم حالا مي‌رسند یا نمي‌رسند، چطور مي‌شود؛ ولي مطالب، بسيار بالا و دقيقی است و همه ناشي از اين قضيه است كه همان‌طوري‌كه خود ماده در ماده مؤثّر است، همين‌طور آن‌جهت ماده و معنويت ماده كه قابل شك نيست؛ انسان وقتي يك مال حرامي مي‌خورد ديگر ميل به نماز پيدا نمي‌كند اين قابل شك نيست. انسان وقتي در يك مكان كَدِري مي‌رود احساس كدورت مي‌كند اين قابل شك نيست. خود ما احساس مي‌كنيم. انسان وقتي كه با يك نفر مي‌نشيند و او مكدَّر است خود او هم مكدِّر مي‌شود اين قابل شك نيست. انسان وقتي كه فرض كنيد با يك بزرگي صحبت مي‌كند روحش باز مي‌شود، وقتی غذاي حلال مي‌خورد باز مي‌شود، در مسجد مي‌رود روحانيت پيدا مي‌كند، در مجلس امام حسين علیه‌السّلام مي‌رود روحانيت پيدا مي‌كند، اينها اصلاً قابل ترديد نيست. اين تأثير امكنه، تأثير ماده، تأثير آن ‌جهت معنويت و روحانيت و به ‌عبارت ديگر آخرتي كه در اين ماده هست و بطني كه در اين ظاهر است و آن اُخرایي كه در اين دنيا هست، اين دو جنبه باهم توأم هستند و هيچ‌گاه از هم دور نمي‌شوند.

اين همان مسئله‌اي است كه ما گفتيم كه يك ارتباط وثيقي بين جهت وجودي كه تجردي است و جهت مادي اشياء‌ برقرار است، آن ‌جهت معنوي سراغ معنا مي‌رود و اين ‌جهت ظاهري هم سراغ ظاهر مي‌رود. آن غذاي حرامي كه مي‌خورد، باطنش مي‌رود در روح اثر مي‌گذارد، ظاهرش هم مي‌آيد باعث رشد اين جنين مي‌شود. اينكه قابل شك نيست؛ يعني از قضايايي است كه الآن از قضاياي بديهي به‌حساب مي‌آيد نه از قضاياي نظري كه تأثير ماده بر بدن جنين و تأثير آخرت و جنبۀ اخروي ماده و باطن ماده و باطن جسم و روحانيت جسم بر روحانيت او، با اينكه غير قابل انكار است و با اينكه اين تدريجي‌ الحصول است و با اينكه زمان و مكان دخالت در تحقّق وجودي او دارد، درعین‌حال با آن قضيۀ ما كه گفتيم: اين مسئلۀ سعادت و شقاوت در جنين منوط به بطن مادر نيست؛ بلكه اين در عالم ثابتات است همان‌طور که نفس در عالم ثابتات حضور دارد اين‌هم حضور دارد، چطور باهم جمع مي‌شوند؟!