اسم جنس و علم جنس در اطلاق (2)

اگر این‌طور باشد این فرقش پس با صنف چیست؟! فرقی با صنف ندارد. فرض کنید که ما اسم بگذاریم اسد ابیض، یا اسم بگذاریم اسد احمر، یا اسم بگذاریم اسامه. اسامه لفظی است که وضع شده است برای جنسی، این علم در اینجا چه فایده‌ای دارد؟! این علم در اینجا چکار می‌کند؟! علم که در اینجا افاده تشخص نمی‌کند، باز در اینجا علم اطلاق می‌شود بر طبیعت مهمله، منتها طبیعت مهمله‌ای که امتیاز دارد از بقیه. خب این که علم جنس نیست؛ به این که علم نمی‌گویند.

مثل اینکه در بحث اطلاق ما خواهیم گفت که اطلاقِ مطلق بر صرف اسم جنس نیست، بر کل مفهومی است که آن مفهوم دارای سعه است. سواءٌ اینکه جنس باشد و سواءٌ اینکه نوع باشد ـ حالا در جنس و نوعش صحبت است ـ سواءٌ اینکه جنس خاص باشد و سواءٌ‌ اینکه یک فرد خارج باشد؛ منتها به لحاظ احوال مختلفی که بر آن طاری و عارض می‌شود.

پس در اینجا اطلاق اسم جنس به لحاظ یک قید دلالت بر تخصیص می‌کند، اسد ابیض، اسد احمر، اسد اصفر، همین‌طور اسامه اطلاق می‌شود بر یک صنف خاص و این با علم بودن دوتاست. مگر اینکه ما بگوییم که این علم وضع بشود برای یک فرد خارجی، منتها افراد خارجی به لحاظ طبیعت آنها که در یک جای مشخص است، در این‌صورت این علم صادق است. فرض کنید که در فلان منطقه، اسم اسد را اسامه بگذارند. این بر طبیعت اطلاق شده است منتها به لحاظ افراد خارج، نه به لحاظ طبیعت من حیث‌هی‌هی.

تلمیذ: آنجا بالاخره اسد یک منطقه خاصی را وضع می‌کند آن هم به لحاظ امتیاز است دیگر؟

استاد: درست است منتها به لحاظ امتیازِ آنجا، ما این اسم علم را می‌گذاریم. منتها منظور ما روی خصوص افراد خارجی است، نه روی آن ماهیت متعیّنۀ در ذهن.

تلمیذ: افراد خارجی که هیچ خصوصیّت خاصی ندارند که ما به عنوان واضع آن را لحاظ کنیم، آن خصوصیّت حتماً امر ذهنی است که از این افراد خاص انتزاع کرده است، مثل اسبی که الآن عربی باشد یک اسم خاصی را عرب‌ها برایش گذاشته‌اند که اسب فارسی مثلاً آن اسم را ندارد؟