اشکال بر مراحل ثلاث حجّیت اطلاق

تلمیذ: دلالت کلام بر طبیعت مهمله بعد از اجمال، این طبیعت مهمله را وقتی که از اوّل مراد نبوده به این اطلاق که نمی‌گویند. نمی‌گویند که اطلاق در اینجا از اوّل بوده است. اطلاقی که الان ما می‌گوییم، آن اطلاقی است که در مقابل لا بشرط و بشرط شیء است. بشرط شی، بشرط لا، در مقابل این ما داریم اطلاق می‌بینیم. این اطلاق غیر از طبیعت مهمله است. اینجا اگر یک شخصی آمد گفت: ایتنی بماءٍ. این دلالت بر اطلاق نظر ما را که نمی‌کند، دلالت بر طبیعت مهمله می‌کند.

استاد: همان اطلاق لغوی است.

تلمیذ: این غیر از آن اطلاقی است که ما درصددش هستیم.

استاد: خُب بله. صحبت در این است که آقایان می‌گویند این اطلاق موجب آن اطلاق اصولی می‌‌‌شود؛ اطلاق لغوی، موجب اطلاق اصولی خواهد بود. حالا که موجب اطلاق اصولی شد، پس ظهور در اینجا منعقد است. حالا صحبت در این است که این ظهور حجیّت دارد یا حجیّت ندارد؟ بحث حجیّت است. بحث حجیّتش می‌رود روی احراز اینکه متکلّم در مقام بیان هست یا نه؟ پس اوّل اطلاق لغوی و اطلاق وضعی است؛ این اطلاق لغوی که همان طبیعت مهمله و طبیعت کلیّه است که شما می‌فرمایید، این یک اطلاق اصولی را موجب می‌شود. اطلاق اصولی که عام الشمول است نسبت به همۀ مصادیقش. این همان معنای تحقّق ظهور است؛ که وقتی که از شما سئوال کنند آقا این کلام در چه چیز ظهور دارد؟ بتوانید جواب بدهید، اصلاً هیچ نیازی به تفکّر ندارد، بگویید که این ظهور در همۀ موارد مصادیق ماء دارد.

اللهمّ صلّ علی محمّد و آل محمّد