تلخیص و نتیجه‌گیری مبحث اطلاق

من‌باب‌مثال مولا در یک مجلس نشسته است به چند نفر می‌گوید بروید انگور بیاورید. شما مال این شهر هستید با توجه به موقعیت بازار، می‌دانید انگور غالب در قم الآن در این زمان، انگور سفید است. با توجّه به این قضیه و با توجه به اطلاعی که نسبت به حال من دارید که انگور سفید را من بیشتر از انگورهای دیگر دوست دارم و همین‌طور نسبت به خصوصیت و موقعیتی که الآن هست و می‌دانید من الآن یک مرضی دارم که دکتر به من گفته است که باید انگور سفید بخوری، نه انگور قرمز؛ با توجّه به این شرایط از اینکه می‌گویم بروید برای من انگور بخرید؛ شما از این مقام تخاطب استفادۀ انگور ابیض را می‌کنید و کلام من را ظاهر می‌دانید در این انگور ابیض؛ پس استفادۀ اطلاق نمی‌کنید. اما جناب آقای فاضل مکرم و سرور معظم هم ایشان در اینجا روز اوّلی است که وارد قم شدند و اصلاً خبر ندارند که انگور در قم هست یا نه. بنده کدام‌یک از آنها را دوست دارم. خبر ندارند دکتر به من پیشنهاد انگور سفید را کرده است یا انگور قرمز را کرده است. هیچ‌کدام از این مسائل را اطلاع ندارد. از این کلام من استفادۀ مطلق انگور را می‌کند؛ این می‌شود مقام اطلاق. حالا اینکه ایشان استفادۀ انگور را می‌کنند به‌نحو مطلق حالا بماند که این مقام اطلاق هست یا نه؟ بعداً راجع به این قضیه صحبت می‌کنیم. چون امروز می‌خواهیم باب مطلق و مقید را دیگر ببندیم، بحث فردا دیگر بحث مجمل و مبیّن است که دیگر چیزی ندارد و به‌طورکلی این بحث تمام می‌شود. البته شواهد و ادله إلی‌ماشاءالله، بسیار زیاد است؛ منتها خود آقایان دیگر باید که در مقام استنباط و تحقیق به آنها رجوع کنند. من مواردی را [مثل] حرمت نکاح [با زانی] را به عنوان یک نمونه و مثال عرض کردم. اما این بحث اطلاق واقعاً بحث عجیبی است.