تلخیص و نتیجه‌گیری مبحث اطلاق

آن‌وقت آیا ایشان از این کلام من استفادۀ انگور خاص را می‌کند؟ خیر، استفادۀ انگور خاص را نمی‌کند. در ذهن ایشان از مطلب من که می‌گویم بروید یک کیلو انگور بخرید چه نوع انگوری نقش می‌بندد؟ مطلق انگور نقش می‌بندد نه‌اینکه همۀ انگورها. ببینید! یک وقتی ایشان می‌گوید که منظور من جمیع انواع انگور است به‌نحو عموم بدلی؛ یعنی فرض کنید که انگور قرمز داریم، سبز داریم، سفید داریم، زرد داریم، نارنجی داریم، صورتی داریم، سیاه داریم، یاقوتی و غیر یاقوتی داریم، بی‌دانه و امثال‌ذلک و این کلام من دلالت می‌کند بر همۀ اینها، خُب این می‌شود عام. می‌گویم هر انگوری را که آوردید امتثال کردید؛ این می‌شود عام؛ یا این‌طور است که لفظ «کُل» در اینجا می‌آورم یا لفظ کُل در اینجا نمی‌آورم، شما از قرائن و شواهد در همین‌جا استفادۀ کُل را می‌کنید بدون اینکه لفظ دلالت بر کُل بکند؛ این می‌شود اطلاق عمومی.

اطلاق عمومی یعنی اطلاقی که مثل کُل است؛ از قرائن و شواهد انسان استفاده می‌کند که مطلق مصادیق دراینجا مورد نظر مولا است و احدهما را که اتیان بکند بلامانع است. این هیچ فرقی با عموم ندارد که عرض کردم که منظور ما از اطلاق، این اطلاق است و این اطلاق حکمش با اطلاق دیگری که الآن می‌خواهیم بگوییم فرق می‌کند. این یک قسم ظهور. حالا به جناب سرور مکرم، معزز هم می‌گویم بروید یک کیلو انگور بیاورید. ایشان در اینجا شرایط و موقعیت من را وقتی نگاه می‌کند، ایشان یک تجربۀ دیگری از من دارد و بر اساس ذهنیت خودشان استفادۀ ظهور می‌کنند از این انگور مخصوص. و لذا شما نگاه می‌کنید می‌بینید در یک مجلس واحد، برداشت‌های مختلفی از کلام متکلم می‌شود که تمام اینها برگشتش به ظهورات مختلف در افراد است. هرکدام از این ظهورات برای مکلف و برای مخاطب حجّیت دارد. پس ما در اینجا قائل به انفکاک بین حجّیت و ظهور نیستیم، بلکه به محض اینکه ظهور نسبت به یک کلامی‌منعقد شد این ظهور برای مکلف منجّز خواهد بود. این می‌شود استفادۀ اطلاق یا تقیید از کلام این متکلم. این بحث تمام شد.