ادلۀ قرآنی بر برائت (2)

...اجبار بر مکلف و تحمیل مکلف و القاء مکلف در مهلکه وظیفۀ ما نیست. بله، به قول معروف می‌گویند که دروغ حرام است؛ ولی راست که واجب نیست! انسان بعضی از چیزها را به مردم نمی‌تواند بگوید چون مورد سوءاستفاده واقع می‌شود. ما اینها را بالأخره از روایات می‌فهمیم و این‌طور نیست که از پیش خودمان دربیاوریم. با توجه به تأکیدی که ائمه علیهم‌السّلام روی مسئلۀ ازدواج و این مسائل دارند و مثلاً اولادی که به‌هم می‌آید و مسائلی که به‌هم می‌آید و مفاسدی که بعداً ممکن است انجام بشود، خب چطور ممکن است امام علیه‌السّلام بگوید: با وجود اینکه الآن شما شک دارید، [ازدواج کنید]؟! یک‌وقت شک، شک بدوی است؛ مثلاً انسان نسبت به هر کسی شک می‌کند؛ هر زن بیست‌ساله‌ای انسان نسبت به او شک می‌کند که آیا ذات بعل هست یا نه، این شک، شک بدوی است. یک وقتی نه؛ مورد شک، شک جدّی است؛ مثلاً زنی هست که مرد می‌داند ذات بعل بوده و الآن شک دارد که آیا بعل، او را طلاق داد یا نداد؟ زن می‌گوید که من را طلاق داده است، اینجا جای این سؤال و این مسائل و اینها هست؛ نه‌اینکه با شک ابتدائی باشد که شما هر زنی را داخل خیابان پیدا بکنید احتمال می‌دهید این ذات بعل باشد دیگر؛ این احتمال هست. اگر شک، شک جدّی باشد امام در اینجا می‌فرمایند که باید او را دعوت به فجور بکنی و اگر اجابت کرد [با او ازدواج نکن].

در مورد آیه الآن شبهۀ تحریمیه است؛ یعنی شرب بعد از فجر حرام است مثل خمر، در اینجا مقتضای نظر قائلین به احتیاط این است که احتیاط جدّی است که آیا این حرام است یا حرام نیست. در اینجا جا دارد که بگوییم: قائل به احتیاط باید شد مثل اخباریین که قطعاً قائل به احتیاط در شبهات تحریمیه هستند و فقط در شبهات وجوبیه و موضوعیه است که آنها با اصولیین در عدم الزام بر احتیاط متفق هستند. ولی آیه صراحت دارد و به خصوص در آن تصریح هست بر اینکه ولو شبهه، شبهۀ تحریمیه است لا یجب الاحتیاط حتی یتبیّن؛ تااینکه کاملاً قضیه برای شما روشن بشود.