تتمّۀ بحث حدیث «سعه» و شروع بحث حدیث «اطلاق»

بنابراین در جمع بین این دو مسئله ما متوجه می‌شویم که حتماً باید محطّ و مورد ادلّۀ احتیاط یک مواردی باشد که حدیث سعه و امثال آن نتوانند آن موارد را برساند؛ در مورد طهارات و نجاسات یا عبادت یا مسائل عادی مربوط به مأکولات و مشروبات، بازار و معاملات و امثال‌ذلک را می‌توانیم بگوییم که حدیث سعه دلالت بر این مطالب می‌کند و با توجه به مواردی که ادلّۀ احتیاط در آن موارد و شأن نزولی که در آن موارد، ادلّۀ احتیاط آمدند متوجه می‌شویم که مصبّ و محطّ ادلّۀ احتیاط شیئی ماوراء مصبّ و آنچه را که ادلّۀ برائت و سعه و امثال‌ذلک بیان می‌کنند قرار دارد.

پس نه تعارضی دیگر بین ادلّۀ احتیاط و ادلّۀ سعه می‌ماند و نه تفاوتی بین شبهات موضوعیه و حکمیه می‌ماند که ما این حدیث سعه را مختصّ به شبهات موضوعیه بکنیم و آن ادلّۀ احتیاط را به شبهات حکمیه و تحریمیه بزنیم؛ همان‌طور که اخباریین این‌طور می‌گویند، چون اخباریین در شبهات موضوعیه قائل به برائت نیستند و همین‌طور در شبهات وجوبیه، اما در شبهات تحریمیه قائل هستند.

جواز استفاده از حدیث سعه در ادلّۀ برائت

خلاصه اینکه مسئله فرق نمی‌کند و وجوب و حرمت یکی است، شبهات موضوعیه و شبهات حکمیه یکی هستند و اینها تفاوت نمی‌کنند الاّ اینکه ادلّۀ احتیاط در دماء و فروج و اعراض هست و در آنجا باید قائل به احتیاط شد همان‌طور که در آنجا قرائن و شواهد دلالت دارند؛ اما در سایر آن موارد ما به ادلّۀ سعه عمل می‌کنیم و هیچ مشکلی پیش نمی‌آید.

پس این حدیث «الناسُ فی سعةِ ما لا یَعلمون» چه «ما» موصوله باشد یا ظرفیه باشد دلالت می‌کند که الناسُ فی سعةٍ مِن تکلیفِهِم الذی لا یَعلمون و این می‌تواند به‌عنوان یکی از ادلّۀ برائت اقامه بشود.

این مطالب نوشتنی نیستند فقط همین اقتراح است که طبعاً می‌بایست این‌طور باشد. وقتی که روند بحث مشخص است رفقا قبل از اینکه ما این بحث را شروع کنیم در مسائلی که می‌رسیم یک مطالعه‌ای داشته باشند و نظر خودشان را نسبت به آن مورد به‌دست بیاورند تا بعد در روند بحث آن موارد را مشخص کنند به این کیفیت اگر انسان ...[عمل کند] خوب است.