بررسی حدیث «الأشیاءُ مُطلَقةٌ...» (2)

چرا این حرف را می‌زنند؟! چون اگر منظور از شیء، مجهولُ الحکم باشد بنابراین روایات احتیاط و ادلّۀ احتیاط در اینجا ورود دارند، ادلّۀ احتیاط می‌گویند که در مقام مجهولُ الحکم در اینجا حکم آمده است و وقتی که در مقام مجهولُ الحکم آمده پس ما در اینجا بیان هستیم.

اشکالی که به اخباریین وارد می‌شود این است که خود شما ادلّۀ احتیاط را قطعاً در مورد تحریم منجِّز می‌دانید؛ یعنی برفرض که این ادلّۀ احتیاط هم شامل واجبات و هم شامل محرمّات بشوند، شکی نیست که شمای اخباریین این ادلّۀ احتیاط را حداقل در مورد حرمت منجِّز می‌دانید؛ اگر ادلّۀ احتیاط در مورد حرمت منجِّز باشد، دیگر دراین‌صورت جایی برای روایت «الأشیاءُ مُطلَقةٌ ما لَم یَرِد علیکَ أمرٌ و نَهیٌ» و امثال این روایت باقی نمی‌ماند؛ چون لا شکَ و لا شبهةَ که این روایت موارد تحریم را می‌فرماید، نه اعمّ از تحریم و وجوب را. اگر می‌فرمود: کلُّ شیءٍ مطلقٌ حتی یَرِدَ فیه أمرٌ و نهیٌ، در اینجا دیگر بین اخباریین و دیگران جنبۀ تعارض وجود داشت یا اینکه اصلاً فرض کنید روایت اخباری در اینجا شامل می‌شود؛ اما اگر بگوییم: «الأشیاءُ مُطلَقةٌ ما لَم یَرِد علیکَ أمرٌ و نَهیٌ» در شبهات تحریمیه تصریح است؛ وقتی که صراحت در شبهات تحریمیه بود، اخبار احتیاط هم حداقل شبهات تحریمیه را شامل می‌شوند. پس دیگر اصلاً موردی برای این روایت «کلُّ شیءٍ مطلقٌ» باقی نمی‌ماند؛ به‌جهت اینکه اینها شبهات تحریمیه را می‌رسانند و با توجه به شبهات تحریمیه، اخبار احتیاط مِن حیثُ أنّه مجهولُ الحکم می‌گوید: أنا بیانٌ، أنا علمٌ، أنا نهیٌ و أنا تصریحٌ فی الکفِّ عن موردِ هذا الشبهة. از این نقطه‌نظر ادلّۀ اخباریین نسبت به این مورد ناتمام است.

اشکال و جواب

اشکالی که در اینجا از یک ناحیه وارد می‌شود این است که اگر منظور از «کلُّ شیءٍ مطلقٌ» همان‌طور که مرحوم آقا ضیاء و مرحوم کمپانی می‌فرمایند ـ یعنی مرحوم کمپانی نه‌اینکه تأیید کنند بلکه این را به‌عنوان یک احتمال ذکر می‌کنند ـ منظور «شیء» بماهوهو باشد، بنابراین اصلاً چه فایده‌ای در این بیان هست؟! حضرت می‌فرمایند: «هر شیئی که به‌عنوان اوّلی است مطلق است تااینکه نهی بیاید» خب ما هم می‌دانستیم که هر شیئی تا قبل از اینکه نهی بیاید مباح است و وقتی که نهی آمد حرام می‌شود؛ این چه فایده‌ای دیگر در اینجا دارد؟! یعنی نتیجه‌ای دیگر در اینجا ندارد.