بررسی حدیث «الأشیاءُ مُطلَقةٌ...» (3)

استاد: می‌دانم. منتها اولاً این مسئله اعم است نسبت به افرادی که دارای شریعت حضرت عیسی نبودند و دارای شریعت یهود نبودند، الآن فرض کنید ما بخواهیم به شریعت حضرت عیسی معتقد بشویم با کدام انجیل بیاییم به آن شریعت دین بیاوریم؟! انجیل تحریف شده از حجّیت می‌افتد یا تورات تحریف شده حجّیت ندارد پس ما در لا حرجیّت می‌افتیم.

در مسئلۀ خود یهود هم همین‌طور، بله آنها در دین خودشان و در مکتب خودشان اگر برخلاف آنچه که معتقد هستند بخواهد عمل بکنند خدا آنها را کیفر می‌دهد، که آنها برخلاف دین خودشان عمل کردند. اما اعراب جاهلی که اینها معتقد به دینی نبودند، اصلاً دینی نمی‌دانستند، شریعتی نمی‌دانستند، اصلاً حضرت عیسی را قبول نداشتند که آمده یا شریعت آورده است یااینکه شریعت را مختص به همان افراد مشافهین به خطاب می‌دانستند، اینها معذور بودند.

تلمیذ: خود آنها اعمالی را در زمان جاهلیت انجام می‌دادند مثلاً به طواف خانه خدا می‌آمدند.

استاد: آنها براساس سنّتی بود.

تلمیذ: سنّت بوده است؟

استاد: بله، سنّت بود. یعنی فرض کنید که نسل‌اندرنسل از پدرانشان و اینها این سنت طواف و اینها همین‌طور رایج بود.

البته راجع به این قضیه ما بعداً صحبت می‌کنیم. بعد از اشکال مرحوم آقا ـ رضوان الله تعالیٰ علیه ـ این مطلب را بیان می‌کنیم.

پس اینکه مرحوم نائینی می‌فرمایند که اطلاق در «کُلُّ شیءٍ مطلق حَتی یَرِد فیه نهی» [لا حرجیّت ماقبل شرع است و روایت اصلاً در بیان انشاء حکم در ظرف شرع نیست بلکه روایت فقط در مقام بیان یک اخبار است]، جواب آقای خوئی نمی‌شود جواب از این اشکال باشد؛ چون مثلاً لقائلٍ أن یقول که منظور مرحوم نائینی این است که این معنا، معنای لا حرجیّت ماقبل شرع است، و این لا حرجیّت ماقبل شرع با وجود شرع برداشته می‌شود؛ پس اگر شخص در ماقبل شرع بیاید گناهی را مرتکب بشود، ذنبی را مرتکب بشود با وجود عدم رسول ظاهر، در اینجا خداوند عقاب را از او برمی‌دارد و جزا را برمی‌دارد و قضاء را از او برمی‌دارد و عقوبت دنیویه و اخرویه از او مرتفع خواهد شد. منظور از نهی در «حتی یَرِد فیه نهی» در اینجا تشریع است. این کلام مرحوم نائینی است.