بررسی حدیث «الأشیاءُ مُطلَقةٌ...» (3)

تلمیذ: می‌توانیم این را توسعه بدهیم روایت را آن چیزی که ماقبل از اسلام ببریم الآن هم آن فامیلی‌هایی که دستشان به اسلام نرسیده و ورود به معنای وصول معنا کنیم و این «حتی یَرِد فیه نهی» در این صورت طبق قاعدۀ «الإسلامُ یَجُبُّ ما قَبلَهُ» می‌شود یکی از ادلّه می‌شود.

لا حرجیّت ماقبل شرع، مغیّای به شرع و نه مغیّای به وصول 

استاد: بله، البته بنا بر اینکه ما ورود را به معنای وصول بدانیم، ولی مرحوم نائینی ورود را به معنای صدور می‌دانند؛ پس مسئله اختصاص به زمان ماقبل شرع دارد. البته اشکالی ندارد ما این‌طور معنا کنیم، می‌خواهیم بگوییم که این غلط نیست؛ یعنی اگر منظور از روایت عدم اطلاق در حکم است و به معنای ارسال تکوینی ـ نه به معنای اباحۀ ظاهری ـ و لا حرجیّت باشد تا قبل ورود شرع، این اشکالی ندارد که منظور امام این باشد. حالا منظور امام یک امر دیگری هم هست، آن دیگر به‌جای خود محفوظ است. منظور لا حرجیّت است و معنای لا حرجیّت ماقبل شرع مغیّای به وصول نیست، مغیّای به شرع است؛ چون عرض کردیم هر حکمی باید تابع موضوع خودش باشد. در ظرف جعل حکم مغیّا باید وصول باشد در ظرف خود موضوع به عناوین اوّلی مغیّا باید نفس صدور باشد. هر کدام را باید مغیّای خودش را در نظر گرفت.

تلمیذ: ولی کلام مرحوم نائینی استعباد دارد بالأخره ظاهر روایت دلالت بر اخبار نمی‌کند دلالت بر انشاء می‌کند.

استاد: این ظهور را شما می‌فرمایید ولی ایشان می‌گوید که ما این‌طور ظهور می‌گیریم.

تلمیذ: ایشان شاید به‌خاطر دفع بعضی از مشاکلی که پیدا کرده آماده این ظهور را حمل کرده است چون الآن خود روایت را به هر کسی بدهد می‌گوید: امام دارد با ما صحبت می‌کند.

استاد: بله، حالا عرض می‌کنم البته این بیان شما را با یک تتمیمی من در آخر مسئله عرض می‌کنم، این معنای استظهار بعید است.