جلسه ۲۸۱

اشکال به کلام مرحوم حکیم

منشأ‌های متفاوت احتراز

اينجا من يك شبهه وارد مي‌كنم جوابش إن‌شاءالله براي جلسۀ بعد باشد. آن شبهه اين است كه احترازي كه الآن در اينجا مفروض است، اين احتراز آيا حكم اصلي است يا تبعي است؟ احتراز قطعاً بايد مترتب بر منشأ باشد، منشأ احتراز بايد باشد تا شارع حكم به احتراز كند، آن منشأ احتراز منشأهاي متفاوتي دارد؛ يا منشأ نجاست است يا منشأ غصب است يا منشأ عدم رضايت است. ممكن است اينكه ما بگوييم كه منشأ به‌خاطر تفاوتش در اينجا باز آن علم اجمالي را به قوّت خودش باقي مي‌گذارد، منشأ احتراز از اين، اين دمي است كه ما مشاهده كرديم ولي قطعاً مي‌دانيم يك منشأ احتراز هم قبلاً بوده است و آن بول است و آن بول الآن مردد بين هذا الإناء و هذا الإناء است و بول موجب احتراز است پس احتراز هم منشأهاي متفاوتي دارد. به‌خاطر احتراز از دمويّت اين ماء یَجبُ الاحتراز عنه ولي به‌خاطر بوليت أحدُ الإنائين آن احتراز اول كه به‌حال خودش باقي مي‌ماند، آن را چه‌كار كنيم؟! الآن احتمال اينكه هذا بولٌ و هذا بولٌ اين احتمال به قوّت خودش باقي است يعني دمويّت هذا بولٌ اين احتمال به قوّت خودش باقي است يعني دمويّت هذا الماء، اين خون بودن و متنجسيّت به‌خاطر دم اين موجب مي‌شود كه ما از اين احتراز قطعيه و بتّيه كنيم به‌حال خودمان مِن هذه الجهة اما از جهت اينكه قبل از اينكه دم متعلق به اين ماء بشود بول به اين ماء تعلق گرفته است و آن بول هنوز مردد بين هذا الإناء و هذا الإناء است.

آن بول اقتضاي احتراز جديدي را می‌کند و آن احتراز با اين احتراز تفاوت دارد و اجتماع مثلين هم لازم نمي‌‌آيد پس چطور حكم به شبهۀ بدويه و حكم به احتراز جدي از اين در اين مورد مي‌شود؟! ايشان مي‌گويند: با احتراز از اين اينجا شبهه ديگر باقي نمي‌ماند و يا اگر باقي بماند تنزيلي است، يعني این شبهه چطور شبهۀ بدوي مي‌شود و موجب عدم احتراز از اين مي‌شود...