جلسه ۲۸۸

اشكالي كه بر ايشان وارد مي‌شود اين است كه بنفسه همان اشكالي كه ایشان در شق دوم وارد كردند بر ايشان وارد مي‌شود و آن اشكال اين است كه وقتي دو علم در اينجا وجود دارد ـ البته با تفاوتي ـ يك علم اجمالي ثابت و علم تفصيلي لاحق، دو معلوم هم وجود دارد، يعني يك معلوم بالإجمال كه أحدهما است يک معلوم بالتفصيل كه عبارت از واحد مشخص است، چه اشكال دارد دو تكليف به لحاظ دو علم به يك شيء تعلق بگيرد؟! به لحاظ أنّه نجسٌ بالعلم الإجمالی یَجب الاجتناب عنه و به لحاظ أنّه نجسٌ متیقّنٌ و مسبوقٌ بالعلم الإجمالی و متأخرٌ ‌بالعلم الإجمالی یَجب الاجتناب عنه چه اشكالي دارد؟! اصلاً به علم اجمالي هم ما كار نداريم. اين إناء مِن حیث إنّه مضرٌ للبدن یَجب الاجتناب عنه، يااينكه فرض كنيد كه اصلاً در ماه رمضان روزه است و حرمت تعلق بر شرب اين إناء گرفته است چون مفطر است. خب حالا اگر فرض كنيد إناء غصبي هم باشد، خب دو تكليف دارد؛ يك تكليف حرمت مِن حیث إنّه مفطرٌ، تكليف دوم مِن حیث إنّه مغصوبٌ، چه اشكالي دارد كه به لحاظ دو حيثيت مختلفه، دو تكليف مختلف باشد؟! پس بنا بر اين نظريه در اينجا هيچ‌گونه تعارضي بين علم اجمالي و علم تفصيلي وجود ندارد و دو تكليف است و علم اجمالي هم منحل نخواهد شد.

اللهم صل علی محمد وآل محمد