مرتب سازی:
جلسه ۲۹۷
5اینها آمدهاند شک را بعد از صلاة گرفتهاند و قاعدۀ فراغ میگوید که شک بعد از فراغ از وضو موجب صحت وضو است حالا ما هم در اینجا بعد از وضو شک داریم. ما الآن بعد از وضو شک داریم. حالا بعد از وضو بعد از صلاة؛ یعنی بعدیّت آمده یکقدری متأخر واقع شده است چون بعد الفراغ اعم از این است که نماز بخواند یا نماز نخواند او که نگفته بعد از وضو و قبل از صلاة اگر بعد از وضو و قبل از صلاة باشد، در اینجا قاعدۀ فراغ شامل میشود ولی اگر بعد از صلاة باشد، دیگر قاعدۀ فراغ شامل این قانون نمیشود، ما چنین چیزی نداریم!
در شک در جزء وضو بعد از فراغ از وضو، شامل قاعدۀ لا تعاد میشود. ما هم در اینجا بعد از وضو شک داریم پس به دلیل قاعدۀ لا تعاد وضو صحیح میشود و وضو که صحیح شد علم اجمالی در اینجا نمیشود منحل میشود.
وقتی که قاعدۀ فراغ موجب صحت وضو شد بنابراین این نماز نماز صحیحه میشود و وقتی که نماز صحیحه شد شک نسبت به فوات رکن در اینجا شک بدوی میشود و در اینجا علم اجمالی منحل میشود.
تلمیذ: پس در حقیقت میتوانیم بگوییم که اصلاً علم اجمالی تحقّق خارجی نداشته است.
استاد: نداشته است احسنت!
تلمیذ: پس در اینجا اشکال باز بر پای خودش باقی است و ما میگوییم که اگر علم اجمالی واقعاً بود، بروز شک در حین صلاة است یا بعد از صلاة؟!
استاد: بعد از صلاة.
تلمیذ: خب این شک تقریری دیگر.
استاد: ببینید ما علم اجمالی داریم و علم اجمالی یک امر نفسی است.
تلمیذ: خب اگر نفس است دیگر شک بدوی نیست.
استاد: شارع در اینجا دلیل حاکم دارد لذا این انحلال، انحلال تعبّدی میشود علم اجمالی یک مسئلۀ نفسی است یک مسئلۀ تکوینی است این به شارع ارتباطی ندارد. ولو طبق قاعدۀ فراغ شما بخواهید عمل بکنید اما باز شک شما ازبین میرود؟! شک شما به حال خود باقی است و شارع آمده به این موضوع حکم به صحت داده ولی شک شما که ازبین نرفته است. یعنی این شک لا شک است.