جلسه ۳۰۵

وجود اختلاف در عالم اعتبارات

در عالم اعتبارات اختلاف هست و مسئله به اعتبار معتبِر تفاوت پیدا می‌کند؛ معتبِر یک روز یک مطلبی را اعتبار می‌کند و روز دیگر مسئلۀ دیگری را اعتبار می‌کند اما اگر معتبِر همیشه حق را اعتبار کند دیگر اختلاف معنا ندارد یعنی یک ملاک برای نزول شرع و نزول تشریع وجود دارد و آن انطباق امر و نهی براساس نفس‌الأمر است. بله، در وقتی که انسان تشنه است حق و واقع این است که آب بخورد در وقتی که انسان سیراب است حق و واقع این است که آب نخورد بنابراین نباید در اینجا گفت که در این دو لحظه و دو مرتبه اختلاف است؛ نه، آن شرب به لحاظ عطش است و عدم شرب به لحاظ رَیّ¹ و به لحاظ سیرابی است. در تمام موارد هم همین‌طور است تمام احکام متعلقات بر موضوعاتشان هستند به لحاظ نفس‌الأمر و به لحاظ واقع و لذا لا نَجِدُ فی الشرعِ اختلافاً، فَکیفَ اختلافاً عظیماً اگر متکلمین این مسئله را به این کیفیت بیان کنند می‌تواند مطلب خوبی قرار بگیرد.

بررسی نظریۀ اعتباری بودن قابلیت و عدم قابلیت تذکیه

در اینجا در مورد قابلیت حیوان و عدم قابلیت حیوان بعضی‌ها قائل شدند که این یک مسئلۀ اعتباری است؛ یعنی شارع آمده است یک حیوان را قابل برای تذکیه قرار داده است و یک حیوان را قابل قرار نداده است و هیچ در اینجا مسئلۀ واقعی و خُبث باطن یا قذارت ظاهر در این مسئله اصلاً دخالتی ندارد و شارع آمده است کلب را نجسُ العین قرار داده است، درحالی‌که کلب الآن در خیلی از خانواده‌ها وجود دارد و رفت و آمد دارد و در اطاق‌ها و منازلشان رفت و آمد دارد و با کلب همان معامله را می‌کنند که با یکی از افراد منزل آن معامله را می‌کنند یعنی کلب در اطاقشان هست و می‌آید و می‌رود و برایش دوا می‌گیرند غذای خاص به خودش دارد و خلاصه روی آن کار می‌کنند و اگر شخصی او را مورد صدمه قرار بدهد به دادگاه شکایت می‌کنند. الآن در [کشور‌های خارجی] آن حکمی که برای [سگ می‌کنند] این‌طور است. یااینکه فرض کنید خوک؛ خنزیر هم براساس فقط یک اعتبار معتبِر است. الآن استفادۀ از لحم خنزیر در کشورهای خارج مثل استفادۀ از لحم غنم و بقر است. هیچ تفاوتی ندارد و به یک نحوه و به یک شکل [است] و همان‌طوری‌که افراد برای لحم بقر مراجعه می‌کنند با همان فرهنگ برای لحم خنزیر مراجعه می‌کنند. می‌گویند که اگر قرار بر این است که میکروبی داشته باشد، انگل تریشین² داشته باشد ممکن است لحم بقر هم همین انگل تریشین را داشته باشد و می‌شود این مسئله رفع بشود و اصلاً هیچ توجه ندارند به اینکه ممکن است مسئلۀ حرمت و مسئلۀ نجاست براساس قذارت باطن باشد و براساس آن خصوصیت خبث باطن باشد. نسبت به این مطلب هیچ توجه ندارند.