جلسه ۳۰۶

بنابراین با توجه به این قضیه، در عدم و ملکه ما اصل نداریم یعنی همان‌طوری‌که اصل عدم تذکیه در آن حیوان هست ... چون تا وقتی که حیوان حیّ است در اینجا مذکّیٰ بر او صدق نمی‌کند، پس شما می‌توانید بگویید که در اینجا همان اصلی که در حال حیات عدم مذکّیٰ هست را استصحاب می‌کنیم، می‌گوییم که بسیار خوب این با یک استصحاب دیگر مقابله می‌کند؛ آن استصحاب دیگر یعنی غیر مذکّیٰ هم صدق نمی‌کند یعنی این حیّ نه مذکّیٰ است نه غیر مذکّیٰ چون عدم و ملکه است.

زهاق روح موضوع تذکیه و عدم تذکیه

تذکیه و عدم تذکیه موضوعشان ما زُهِقَ روحُه است ما زُهِقَ روحه بِهذه الشرائط، ما زُهِقَ روحُهُ بِغیر هذه الشرائط بنابراین ما زُهِقَ روحُهُ موضوع برای تذکیه و عدم تذکیه می‌شود اما مرکب ما زُهِقَ روحُهُ بِهذه الشرائط موضوع برای مذکّیٰ ما زُهِقَ روحُه بِغیرِ هذا الشرائط موضوع برای غیر مذکّیٰ است. پس حیوانی که حیّ است لا یکونُ مذکّیٰ کَما لا یکونُ غیر مذکّیٰ. بنابراین استصحاب عدم تذکیه در حیوان حیّ با استصحاب عدمِ عدمِ تذکیه معارضه می‌کند که عبارت از تذکیه بودن است بنابراین هردو ساقط می‌شوند.

لِقائلٍ أن یقول که در اینجا ما زُهِقَ روحُه بِغیرِ هذه الشرائط ممکن است از باب عدمِ مقابلِ ایجاب بگیرید یعنی بگویید که در اینجا اشکال ندارد، در اینجا در این حیوان آیا صدق می‌کند ـ توجه کنید ـ ما زُهِقَ روحه بِغیرِ هذا الشرائط؟! قبل از اینکه این حیوان را سر ببرند و فری اوداج کنند این شرائط را نداشت این لم یصدقه بِهذا الشرائط این عدم زهاق روح بِهذه الشرائط را ما در حال حیات استصحاب می‌کنیم استصحاب عدم زهاق روح به این شرائط را که ما می‌توانیم استصحاب کنیم پس نفسُ العدم در اینجا استصحاب می‌شود. نفس عدمِ این شرائط، یعنی فری اوداج نشدن با این شرائط ـ دقت کنید که با اوّلی قضیه فرق می‌کند ـ الآن این غنم زنده است الآن عدم تذکیه به‌عنوان مقابلِ ایجاب بر این صدق می‌کند یا نمی‌کند؟ صدق می‌کند. این‌طور می‌گوییم که شرائط تذکیه هنوز مترتب بر این نشده است. الآن حیّ است. همین عدم را استصحاب می‌کنیم به بعد از زهاق روح، می‌گوییم که بعد از زهاق روح آن عدم تذکیۀ در دوران حیات را به‌نحو عدم، در اینجا استصحاب می‌کنیم.