جلسه ۳۲۰

پس نسبت به این رکن شکی نیست که شرایط خارجی تذکیه که عبارت است از فری اوداج به انضمام سایر شرایط در خارج، معلوم بالوجدان و محقق است و در این شک نداریم. فقط رکن اول می‌ماند که عدم قابلیت محل باشد، عدم قابلیت محل را هم اصل نداریم که ثابت کنیم. پس استصحاب ما که مبتنی بر عدم قابلیت محل و عدم آن شرایط خارجی است فرو می‌ریزد و ازبین می‌رود. آنچه را که معلوم بالوجدان است و عبارت است از شرایط تذکیه، در خارج محقق است.

اگر شخصی سؤال کند و بگوید که اصلاً در استصحاب عدم تذکیه نیاز به قابلیت یا عدم قابلیت محل نداریم و حیوان حیّ را ـ اگر مدّنظرتان باشد قبلاً صحبت کردیم ـ ولو اینکه محل، محل قابل باشد می‌توانیم [استصحاب عدم تذکیه کنیم] ولی آیا عدم تذکیه بر حیوان حیّ صادق است یا نه؟ صادق است. از شاة حلال‌تر چه حیوانی است؟! این شاة بیچارۀ زبان‌بسته که فردا ذبحش می‌کنند، این شاة الآن در حال حیات مأکول اللحم است یا غیر مأکول اللحم؟ غیر مأکول اللحم است و الآن عدم تذکیه بر او صادق است. بله اگر او را فری اوداج کنند با شرایط یَصیر مأکول اللحم، اما الآن در شرایط حیات غیر مأکول اللحم است. ما عدم تذکیه در حال حیات را به بعد از ممات استصحاب می‌کنیم و نیاز به عدم قابلیت محل نداریم. در مورد استصحاب اگر کسی این ایراد را وارد کند، زود می‌شود جوابش را داد.

جوابش این است که آن عدم تذکیه مبتنی بر حال حیات بود نه مبتنی بر قابلیت و عدم قابلیت محل؛ یعنی شاة فی زمان أنَّها حیٌّ یَصدقُ علیه عدم المذکّیٰ ولی این شاة در زمان میته بودن، لا یَصدقُ علیه أنَّها مذکّیٰ، إذا کان یُذبَح بِشرائطِ الذبح. پس بین اتصاف موضوع به‌عنوان در حال حیات و اتصاف موضوع به‌عنوان فی‌حدّنفسه فرق است؛ مُنعَزِلاً عن حال الحیات و حال الممات. شاة در حال حیات غیر مذکّیٰ بود اما شما چرا شاة که الآن شرایط اوداج اربعه و شرایط تذکیه بر او جاری است، استصحاب عدم تذکیه نمی‌کنید؟! چرا؟! مگر در زمان حیات غیر مذکّیٰ نبود، چرا الآن غیر مُذکّیٰ نمی‌گویید؟! چرا؟! به‌خاطر اینکه الآن تبدّل موضوع از حال حیات به غیر حال حیات شده است. با فرض تبدّل موضوع، چون در اینجا شرایط ذبح محقق شده است یُخرجُهُ عن غیر المذکّیٰ و یدخِلُهُ فی المُذکّیٰ چون تبدّل موضوع است.