جلسه ۳۳۲

اشکالی که بر این مسئله وارد می‌شود به تقریر و بیان مرحوم آقا خوئی این است که این اخباری که ... واقعاً من تعجب می‌کنم چطور یک هم‌چنین اخباری که وجود دارد ـ چه به‌نحو مطلق مانند روایت سبعۀ مطلقه یا به‌نحو مقیّد مانند روایت محمد بن مروان و عمران زعفرانی ـ در مقام انشاء است؟! تکلیف ما را روشن کنید! روایت که در مقام انشاء نیست روایت در مقام اخبار است یعنی اخبار است إمّا فی نفس الأمر و إمّا عند الله و أنزل الله، اخبار از این است شما مگر نمی‌گویید که مستحب است؟! خوب مستحب است دیگر، آیا عندالله این عملی که بَلَغَهُ کذا فَعَلهُ عندالله مستحبٌ أو لا؟! خب در اینجا اخبار است با این بیان که نمی‌آید انشاء کند. تمام روایاتی که در این مورد هست تمام اینها همه اخبار است و در مقام اخبار است؛ اخبار بر ثواب اخبار بر استحباب ولو اینکه لسان، لسان امر باشد.

حالا آیا آن ثوابی که مترتب بر بلوغ است، آیا آن ثواب بلوغ باعث ترتّب ثواب و حُسن فعلی شده است یا نه؟ اگر بلوغ موجب استحباب و حُسن فعلی شده خب در هر دوتا یکی است چه فرق می‌کند؟! هم در روایات مَن بَلَغهُ به این شخص رسیده یااینکه التماساً لطلب النبی آن عمل را انجام بدهد مگر در هردو بلوغ نیست؟! خب در هردو هست چطور در آن قسم از بلوغ، این استحباب شرعی ثابت می‌شود اما در این قسم از بلوغ استحباب ثابت نمی‌شود؟! ادلّه بر بلوغ حسن شرعی مترتب شده نه بر نیّت، بر بلوغ. یعنی به صرف اینکه یک بچۀ پنج‌ساله یا دیوانه بگوید که آقا روز سه شنبه باید فلان دعا را قبل از ظهر بخوانید بر این عمل استحباب شرعی بار شده، خیلی خب به‌محض گفتن، حالا چه من این را التماساً لطلب النبی انجام بدهم یا نه.

گفت که بیا امشب خانه بسازیم! شخصی پای منبر بود و منبری گفت که کسی که در لیلة الجمعه بعضی از اعمال را انجام بدهد یک بنا در بهشت به او می‌دهند! بنای هشت طبقه، ده طبقه، چهل طبقه از همان آنهایی که در نیویورک ساختند! خدا برای او درست می‌کند یعنی می‌خواهد رفتن در خانه که به عمل ثواب تعلق گرفته ... مستحب است دیگر هم استحباب ذاتی و هم استحباب ثانوی که همان جنبۀ ادخال سرور در قلب مؤمن است! حالا می‌گویند که بیاید این ثواب وحی است؟! به نفس بلوغ است به صرف اینکه این آقا این حرف را زده بر این عمل ثواب تعلق گرفته، به صرف اینکه یک نفر آمده و این را گفته نسبت به این ثواب تعلق گرفته اگر این‌طور است در هردو که بلوغ است چه فرقی می‌کند؟! اگر این ثواب بر بلوغ نیست ثواب بر نیّت است. یعنی جنبه، جنبۀ حسن عقلی دارد و حسن فاعلی دارد خب در هردو هم یکی است چه تفاوت می‌کند؟! هم در روایات مطلقه جنبۀ حسن عقلی لحاظ می‌شود هم در روایات مقیّده، چون مربوط به نیّت است این اشکال اول، این اشکال در اینجا بسیار جدی است.