جلسه ۳۵۳

نقیض برای این چیست؟ نقیض برای این، این است که عدم اکرام محقق نشود، این نظر مولا است. نقیض عبارت از نَفس الموضوع مَعَ جَمیعِ حُدودهِ وَ قُیوده بِلَحاظِ العدَم است. وقتی که نظر مولا در مقام ثبوت روی فردی از افراد به‌خصوص نیست بلکه نظر مولا روی نفی طبیعت کلیه است بنابراین نقیض برای نفس طبیعت کلیه عدم طبیعت کلیه می‌شود، آن وجود طبیعت کلیه است و این می‌شود عدم طبیعت کلیه یعنی شما جا را عوض کنید؛ این ثبوت طبیعت کلیه است بعد می‌شود عدم طبیعت کلیه. آیا این عدم در ضمن محقِق اول است یا در ضمن اولین محقِق و محقق‌های بعدی است؟! این اصلاً مورد نظر مولا نیست.

مولا می‌گوید که چرا اکرام نکردی؟! نه‌اینکه چرا امروز یا فردا اکرام نکردی. چرا در این اسبوع اکرام نکردی و زید مسافرت کرد؟! چرا؟ به صبح و ظهر و اولین محقِق و اینها کار ندارد. نقیض یک شیء عبارت از نفس همان شیء است در مقام عدم یا ثبوت آن شیء در مقام طرد عدم.

تلمیذ: از فوریت خارج می‌شوند؟

استاد: اصلاً آن بحث فوریت یک بحث دیگر است و اصلاً به آن کاری نداریم، ما فعلاً بحث در مقام اطاعت از طبیعت کلیه می‌کنیم. مولا می‌گوید که أکرم زیداً و ما می‌دانیم در عرض این یک هفته می‌توان اکرام کرد و تأخیر هم جایز است.

تلمیذ: این تأخیر و فوریت را از کجا می‌فهمیم؟! از مولا می‌فهمیم یا از خارج می‌فهمیم؟!

استاد: اصلاً بحث تأخیر و اینها و آن مسائل به قرینۀ ظاهریه است و مقام و حال و اینهاست. اینکه گفته‌اند که ظهور امر در فوریت است، به‌خاطر قرینه است. اما اگر فرض کنید که شما از مسئله و از خارج این را متوجه نشدید یعنی این فوریت را نفهمیدید، بحثی در آنجا نیست مثل اینکه از الآن آمده تا یک هفتۀ دیگر هم هست و اتفاقاً اگر بخواهید زود هم اکرام کنید خوب نیست. بالاتر از این؟! می‌خواهید یک چند روز صبر کنید و وقتی که بقیه اکرام کردند و کسی دیگر اکرام نکرد بعد تازه این مولا می‌خواهد اکرام کند و اصلاً حتی تأخیر او در اینجا حسن هم دارد ولی بالأخره نفس طبیعت مورد نظر مولا است. نفس طبیعت ولو بعد از خمسة أیّام.