جلسه ۳۵۵

در افطار صوم رمضان؛ این وجود، وجود بشرط‌لا است یعنی وقتی که شارع می‌گوید که لا تُفطِر، با یکی از مفطرات این روزه دیگر باطل می‌شود حالا می‌خواهد تا شب باز افطار بکند یا نکند. فرض کنید که وقتی تا ظهر استعمال دخان کرد؛ یک مرتبه هم یک پک به سیگار زد، روزه‌اش باطل می‌شود یا اگر یک جرعه آب خورد روزه‌اش باطل است حالا می‌خواهد تا شب امساک بکند یا امساک نکند یعنی در اینجا شرط عدم تحقق به اولین محقِق، استمرار نهی هست. وقتی که اولین محقِق این نهی محقَق شد دیگر عاصی شده است حالا می‌خواهد نهی را ادامه بدهد یا ادامه ندهد، آن دیگر یُعَدُّ عاصیاً. در بشرط‌لا باید این مسئله لحاظ بشود. این یکی از موارد و انحاء اخذ متعلَق در مورد طلب بود و موارد و انحاء دیگری هم دارد که إن‌شاء‌الله بعد [بیان می‌کنیم].

تلمیذ: با این مطلبی که شما فرمودید لابشرط مقسمی درست بود؟

استاد: بله.

تلمیذ: آن مقام واحدیت لابشرط مقسمی می‌شود؟

استاد: آن لابشرط مقسمی است، جامع بین احدیت و واحدیت همان بسیط الحقیقه است.

تلمیذ: مقام احدیت؟

استاد: مقام جامعیت است.

تلمیذ: مقام جامعیتِ احدیت؟

حقیقت ذات پروردگار

استاد: وحدت در کثرت است. مقام احدیت، مقام لحاظ ذات بدون تعیّنات است و مقام واحدیت مقام لحاظ ذات با تعیّنات است یعنی لحاظ تعیّنات ذات است. مقام جمع بین احدیت و واحدیت می‌شود خدای درست و حسابی که در آن کلک، مَلک، ایراد، اشکال و این حرف‌ها ندارد. آن خدایی که جمع بین احدیت و واحدیت می‌کند، آن خداست والاّ واحدیت را گرفتن و احدیت را رد کردن و احدیت را گرفتن واحدیت را رد کردن، آن خدای کشک است! اینها به‌درد نمی‌خورد. آن خدایی که به‌درد ما می‌خورد و باید او را قبول کنیم و خدای خوب ما است، آن خدایی است که حقیقیت و ذاتش معیت دارد و قابل جدا شدن با تعیّنات و جزئیات نیست و اشاره به هر نقطه‌ای که بشود، اشاره به او شده است و او از هر اشاره‌ای منفک و مجزا نیست. نه اشاره به مقام عماء و مقام هوهویت خدا است و نه واحدیت بدون لحاظ احدیت خدا است، ذات پروردگار وجودی است که لا یَشُذُّ عَن حیطَتهِ مثقالُ ذرة این مسئله قابل انفکاک نیست. آن‌وقت این ذات می‌شود که این مسئله مقام وحدت در کثرت است.