جلسه ۳۶۵

خب آیا تابه‌حال شما به این فکر کرده‌اید که منظور از این مسئلۀ أقَلُّ ثواباً چیست؟! اگر منظور این است که این مورد طلب مولا است ولی آن طلب و داعویتی که در مورد استحباب وجود دارد آن داعویت در اینجا کمتر است پس در اینجا بگویید که مستحب است ولی ثواب آن کمتر است، یعنی نمی‌شود گفت که مکروه است. وقتی که حضرت می‌فرماید: «لا تَفعل» یا «لا تُصَّل»، این به معنای این است که اصلاً مطلوب نیست یااینکه مطلوبیت آن کمتر است؟! اگر قرار باشد که اصلاً مطلوب نباشد کما هو ظاهرٌ مِن الکراهة بنابراین أقَلُّ ثواباً در اینجا چه معنایی دارد؟!

من‌باب‌مثال عبد یک عملی را بر خلاف رضای مولا انجام داده است؛ حالا یک وقتی این عمل، عملی است که موجب سخط مولا است خب در اینجا علاوه بر بطلان، آثم هم است ولی یک وقت عملی است که مورد رضای مولا نیست ولی موجب سخط مولا هم نیست خب در اینجا باید بگوییم که باطل است و امر عبث و لغوی انجام داده است دیگر أقَلُّ ثواباً یعنی چه؟! اگر قرار بر این است که بگوییم نه، این مطلوب مولا هست منتها اگر این در ایامی غیر از این ایام باشد مثلاً صددرصد ثواب برایش مکتوب است اما در این ایام شصت درصد است، چهل درصد است، خب چه اشکالی دارد که شخصی برای چهل درصد ثواب این را انجام بدهد؟! چه اشکال دارد؟!

عدم دلالت «لا تَفعَل» بر مطلوبیت

اینکه دارد می‌گوید که مکروه است و «لا تَفعَل» این از کجا دلالت بر مطلوبیت می‌کند؟! حضرت می‌فرماید: «لا تَفعَل»! والاّ حضرت می‌فرمودند که إفعل ولکن الأحسنَ أن یکونَ مثلاً فی یوم الکذا، أو صلِّ ما بین المشرق و الزوال ولکن الأحسن أن یکونَ ثَوابُه أقلّ مِن ثواب فی غیر هذا الوقت. خب حضرت این‌طور باید بگویند. پس چه لحاظی در اینجا شده است که فقهاء در اینجا فتوا بر أقَلُّ ثواباً داده‌اند؟!