جلسه ۳۷۰

موجب تکلیف بودن علم بأحدهما در شبهۀ محصوره

در شبهۀ محصوره اشکال در این است که علم بأحدهما موجب تکلیف است کأنّ شارع حکم به احتراز کرده است حالا آن حکم به احتراز یا به تفصیل تعلق می‌گیرد یا به اجمال تعلق می‌گیرد اما در شبهات بدویه تکلیف نیست و شکّ در تکلیف هست و وقتی که شکّ در تکلیف بود آن‌وقت اصل جاری است. حالا باید ببینیم که آیا تکلیف در علم اجمالی اقتضای تناول جمیع افراد را می‌کند یا احتراز از جمیع افراد در شبهات محصوره یا بعضی از آن را می‌کند؟! إن‌شاءالله برای جلسۀ بعد بحث می‌کنیم.

یک مقدار سؤالاتی که مربوط به کلام و اینها بود الآن خدمتتان آورده‌ام البته این یک مقداری از آن است و تقریباً دو برابر این مقدار هم هست و من نوشتم. سؤالاتی در مورد فلسفه و تاریخ هم هست و تا آن جایی که تابه‌حال آمده است یک مقداری مربوط به مسائل تصوّف و اینهاست، حالا اینها را ملاحظه کنید.

تلمیذ: اینها همه‌اش راجع به اعتقادات است؟

استاد: مربوط به کلام و اینها است. بحث‌های شیعه و سنّی و امامت و رجعت یا مسائل مربوطه به حضرت زهرا و ارتباط با امیرالمؤمنین علیهما‌السّلام و خِلافت و اینها است و آن کاغذی که خدمتتان هست سؤالاتی است که تقریباً دو ماه پیش از لبنان فرستادند و خیلی سؤالات خوبی هم هست و زیاد هم هست و آنها هم افرادی از این‌طرف و آن‌طرف طهران بودند و آنها هم سؤالاتی است که از خارج آمده است منتها من اینها را فارسی نوشته‌ام البته باز هم هست.

تلمیذ: [شخصی] بیست و دو سال سیر می‌کرد و چون مصالحی داشت، کشف حجاب می‌شد ولی برای خودش مخفی بود حالا ما نمی‌دانیم چطور می‌شود که در خودش مخفی باشد؟! در طی این بیست و دو سال که به دستورات عمل می‌کند یا مراقبه می‌کند خب در حین مراقبه احساس تهذیب نفس می‌کند یا نمی‌کند؟! یا احساس می‌کند [کشف حجاب شده است یا نه]؟!