جلسه ۳۷۹

پس ادلۀ طهارت می‌آید حکم به طهارت کِلا الإنائین می‌کند درحالی‌که ما حکم نجاست أحد الإنائین را داشتیم طهارة کِلا الإنائین با نجاست أحد الإنائین باهم تعارض می‌کنند. این‌طور نیست که فرض کنید ادلۀ برائت بیاید نسبت به این حکم طهارت جاری بکند و بعد یک ساعت دیگر بیاید نسبت به آن حکم طهارت جاری بکند! اول این را از دایرۀ علم اجمالی بیرون ببرد، بعد از یک ساعت دیگر بگوید که حالا ببینیم تکلیف این چه می‌شود؟ می‌گوید که این‌هم مشکوک النجاسه است و وقتی که مشکوکُ النجاسه شد حکم به طهارت می‌شود! نه این‌طور نیست بلکه در نفسِ وقتی که دارد حکم به طهارت این می‌کند در همان وقت دارد حکم به طهارت آن می‌کند. چرا؟ چون تکلیف زمان برنمی‌دارد و زمانی نیست وقتی که جریان ادلۀ مشکوک را می‌خواهید جاری بکنید در نفس الوقت به هردو إناء تعلق می‌گیرد. پس در نفس الوقت ادلۀ برائت حکم می‌کند به طهارة الإنائین کلیهما و در نفس الوقت تکلیف متیقّن حکم بِنجاسة أحد الإنائین می‌کند و این دو باهم یتعارضان! اینجا می‌گویند که تعارض ادلۀ برائت باهم، یعنی خودشان باهم متعارض هستند و اگر این بخواهد در این جاری بشود در دیگری نمی‌تواند جاری بشود. مرحوم آخوند از این نظر گفتند که ممکن است نسبت به اینجا ایراد وارد بشود؛ نسبت به علیت تامّه در اینجا اعتراض وارد بشود.

وقتی که شما در آنجا این مطلب را در مورد اقتضاء و عدم اقتضا می‌فرمایید چطور در اینجا می‌فرمایید که اگر چنانچه ارادت و کراهت در نفس نبوی یا ولوی به مرتبۀ فعلیت برسد، وجوب اجتناب از اطراف علم اجمالی لازم است و اگر ارادت و کراهت در نفس نبوی و ولوی به فعلیت نرسد این را مقام اقتضاء می‌گویند و وجوب اجتناب در اینجا لازم نیست. چطور این حرف را می‌زنید؟! این یک اشکالی که در اینجا نسبت به این قضیه شده است.