جلسه ۳۸۲

بیان یک مسئلۀ بسیار مهم در کیفیت استنباط

من یادم هست که در زمان مرحوم آقا ـ رضوان الله تعالیٰ علیه ـ در خیلی از موارد ایشان موضوع را مشخص نمی‌کردند، من‌باب‌مثال برای افراد صحبت می‌کردند که در این موارد انسان چه کند، در آن موارد چه کند، انسان باید ملاکات و مصالح را درنظر بگیرد و روش ما به این نحو است و ... هر قدمی که انسان برمی‌دارد باید ببیند که آیا آن قدم موافق با رضای خداست یا مخالفت با رضای خداست. این مطالب کلی را که ایشان در این مطالب و جلسات بیان می‌کردند برای چه بود؟! برای اینکه ما به یک ملاک و مناطی برسیم! دیگر در هر مسئلۀ جزئی و در هر مصداقی بلند نشویم بیاییم در خانۀ آقا را بزنیم که آقا فردا چه‌کار کنیم؟! پس‌فردا چه‌کار کنیم؟! خب موضوع مشخص است! و این یک مسئلۀ بسیار مهمی در کیفیت استنباط است و خیلی این قضیه به‌درد می‌خورد، از موارد کلیدی استنباط و اجتهاد است و کسی که به این نقطه برسد یا خودش را نزدیک کند خیلی از راه را رفته و طی کرده است.

امر نکردن و عدم استحسان علامه طهرانی برای شرکت در جنگ ایران و عراق

یادم هست در همان جمعۀ آخر ماه رمضان به‌عنوان روز قدس بود و افراد می‌رفتند و خودِ مرحوم آقا ـ رضوان الله تعالی‌ٰ علیه ـ در این روز شرکت می‌کردند و ما هم با ایشان می‌رفتیم و ایشان برای رفتن و شرکت در روز قدس و امثال‌ذلک تکلیف می‌کردند. یک سال در همان زمان جنگ، ما وضعیت جنگ را در آن موقع می‌دیدیم، نظر مرحوم آقا را نسبت به حرب و این قضیه می‌دیدیم. ایشان در لابه‌لای مطالبشان مطلب را بیان می‌کردند و در تمام مدتی که من با مرحوم آقا ارتباط داشتم یک مورد ندیدم که ایشان به شخصی امر کنند که به جنگ برود، یک مورد من ندیدم! اگر کسی هست بیاید بگوید. بله، افراد پیش ایشان می‌آمدند و می‌گفتند که آقا ما می‌خواهیم برای جنگ برویم، ایشان می‌فرمودند که إن‌شاءالله خیر است، إن‌شاءالله خدا حفظ کند، إن‌شاءالله اسلام را خدا چه کند، إن‌شاءالله خدا دفع بلایا از ممالک اسلامی بکند و نظیر این مسائل. اما اینکه اقتراح کرده باشند و امر کرده باشند و یا حتی استحسان کرده باشند من ندیدم.